Riyaziyyat — 7-ci sinif
7-ci sinif riyaziyyatı: statistika və ehtimal, rasional ədədlər, paralellik və perpendikulyarlıq, birhədlilər və çoxhədlilər, üçbucaqlar, müxtəsər vurma düsturları, funksiya, xətti tənliklər sistemi, üçbucaqların konqruyentliyi və situasiya məsələləri.
Statistika və ehtimal elementləri
Məlumatın toplanması və təqdimatı (diaqram, tezlik cədvəli), faiz və mərkəzi bucaq hesablamaları, sadə ehtimal və hadisələrin cəmi.
Məlumatın toplanması
Sorğu, müşahidə və təcrübə üsulları ilə məlumatların toplanması və tezlik cədvəlləri.
Məlumatın təqdimatı
Sütun, dairəvi, xətti diaqramlar və histoqramla məlumatların qrafik təqdimatı.
Hadisənin ehtimalı
Təsadüfi hadisələrin baş vermə ehtimalının hesablanması və şkala üzərində göstərilməsi.
Rasional ədədlər üzərində əməllər
Müsbət və mənfi rasional ədədlərin toplanması, çıxılması, vurulması və bölünməsi.
Ədəd oxu, modul və ədədlərin müqayisəsi
Ədəd oxunda yer, mütləq qiymət (modul) və rasional ədədlərin müqayisəsi.
Rasional ədədlərin yazılışı, oxunuşu və ədəd oxunda göstərilməsi
Rasional ədədlərin ədəd oxunda yerləşdirilməsi və nöqtələr arasındakı məsafənin tapılması.
Dövri onluq kəsrlər
Sadə və qarışıq dövri onluq kəsrlərin növünün və dövrünün müəyyən edilməsi.
Dövri onluq kəsrin adi kəsrə çevrilməsi
Sadə dövri onluq kəsrlərin adi kəsrə çevrilməsi alqoritmi və sadələşdirmə.
Rasional ədədlərin müqayisəsi
Ortaq məxrəc və onluq kəsrə çevirmə üsulu ilə rasional ədədlərin sıralanması.
Perpendikulyar və mail
Perpendikulyar və mail xətlərin fərqi, nöqtədən xəttə qədər olan məsafə.
Parçanın orta perpendikulyarı
Parçanın orta nöqtəsindən keçən perpendikulyarın pərgar və xətkeşlə qurulması.
Mərkəzi simmetriya
Nöqtəyə görə simmetrik nöqtənin qurulması (OA₁ = OA), fiqurun konqruyent təsviri və mərkəzi simmetrik fiqurlar.
İki düz xəttin üçüncü ilə kəsişməsindən alınan bucaqlar
Kəsən xəttin yaratdığı uyğun, çarpaz və birtərəfli bucaqların növləri və xassələri.
Düz xətlərin paralellik əlamətləri
Bucaq münasibətlərinə əsasən xətlərin paralelliyinin yoxlanılması və sübutu.
Birhədlilər və onların standart şəkli
Birhədlinin standart şəklə salınması, əmsal və dərəcə.
Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması
Ümumi vuruğun mötərizə xaricinə çıxarılması və qruplaşdırma üsulu.
Birhədlilərin hasili
Birhədlilərin əmsallarının vurulması, üstlərinin toplanması və qüvvətə yüksəldilməsi.
Birhədlilərin nisbəti
Birhədlilərin bölünməsində əmsalların bölünməsi və üstlərin çıxılması qaydası.
Birhədlilərin hasilinin və nisbətinin qüvvətə yüksəldilməsi
Hasilin, nisbətin və qüvvətin qüvvətə yüksəldilməsi qaydalarının birgə tətbiqi.
Çoxhədli və onun standart şəkli
Çoxhədlinin azalan dərəcə üzrə standart şəklə salınması, dərəcə və baş hədd.
Çoxhədlilərin toplanması və çıxılması
Oxşar hədlərin birləşdirilməsi və çıxmada mənfi işarənin paylanması qaydası.
Birhədlinin çoxhədliyə vurulması
Paylama qanunu ilə birhədlinin hər həddə vurulması və nəticənin sadələşdirilməsi.
Üç tərəfinə görə üçbucağın qurulması
Üçbucaq bərabərsizliyinin yoxlanılması və pərgarla üç tərəfə görə qurulma addımları.
Üçbucağın bucaqları və tərəfləri arasındakı münasibətlər
Bucaqların cəmi, tərəf-bucaq nisbəti və xarici bucaq arasındakı əlaqələr.
Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi
Bütün müxtəsər vurma düsturlarının birgə tətbiqi ilə ifadələrin sadələşdirilməsi.
Xətti funksiya və tənliklər sistemi
y = kx + b funksiyası və ikidəyişənli xətti tənliklər sisteminin həlli.
Funksiyanın verilməsi
Funksiyanın düstur, cədvəl (ədədlər cütü) və qrafik şəklində verilməsi; asılı olmayan dəyişən (arqument) və asılı dəyişən (funksiyanın qiyməti).
Xətti funksiya
Bucaq əmsalı və sərbəst həddə görə xətti funksiyanın artıb-azalmasının təyini.
Xətti funksiyaların qrafiklərinin qarşılıqlı vəziyyəti
İki xətti funksiya qrafikinin paralel, kəsişən və üst-üstə düşmə halları.
İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi
İki tənlikdən ibarət sistemin tək, sonsuz və ya heç bir həllinin olması.
Əvəzetmə üsulu ilə həll
Bir dəyişəni digərinin vasitəsilə ifadə edib əvəz etməklə sistemin həlli.
Toplama üsulu ilə həll
Tənlikləri toplayıb-çıxaraq dəyişənin yox edilməsi yolu ilə sistemin həlli.
Konqruyent üçbucaqlar
Uyğun tərəf və bucaqlarına görə konqruyent üçbucaqların müəyyən edilməsi.
Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti
İki tərəf və aralarındakı bucağa görə (tərəf-bucaq-tərəf) konqruyentlik əlaməti.
Üçbucaqların konqruyentliyinin ikinci əlaməti
İki bucaq və aralarındakı tərəfə görə (bucaq-tərəf-bucaq) konqruyentlik əlaməti.
Üçbucaqların konqruyentliyinin üçüncü əlaməti
Üç tərəfin bərabərliyinə görə (tərəf-tərəf-tərəf) konqruyentlik əlaməti.
Faiz məsələləri: sadə və mürəkkəb faiz
Faizin tapılması, sadə faiz artımı/azalması və mürəkkəb faiz məsələlərinin tətbiqi.
Xəta məsələləri. Mütləq xəta
Ölçmədə mütləq xətanın hesablanması və ölçü alətinin dəqiqliyi.
Çoxluqlar üzərində əməllər
Çoxluqların birləşməsi, kəsişməsi və fərqinin Venn diaqramı ilə göstərilməsi.