Biologiya — 8-ci sinif
8-ci sinif biologiyası: həyatın kimyası (hüceyrənin kimyəvi tərkibi, üzvi birləşmələr, fermentlər, membranda daşınma), bitki orqanizmi və fotosintez, qan dövranı sistemi (ürəyin quruluşu, qanın tərkibi, qan qrupları), tənəffüs, həzm və qidalanma, çoxalma və yaş dövrləri, canlı aləmin təsnifatı, insan sağlamlığı və ətraf mühit — 8 bölmə, 31 mövzu.
Hüceyrənin kimyəvi tərkibi. Su
Atom, molekul, element və kimyəvi birləşmə anlayışları, hüceyrənin əsas elementləri və suyun bioloji əhəmiyyəti.
Hüceyrənin üzvi birləşmələri
Karbohidratlar, lipidlər, zülallar və nuklein turşularının quruluşu, monomerləri və hüceyrədəki rolu.
Fermentlər
Fermentlərin bioloji katalizator kimi rolu, aktivləşmə enerjisi, substrat-fəal mərkəz uyğunluğu və temperatur/pH təsiri.
Bitki orqanizmi və qazlar mübadiləsi
Bitki toxumalarının (törədici, parenxim, örtük, mexaniki, ötürücü) quruluşu və ağızcıqların qazlar mübadiləsindəki rolu.
Fotosintez
Xlorofilin rolu, fotosintezin sadələşdirilmiş tənliyi və işıq, karbon qazı, su, temperatur amillərinin təsiri.
Heyvanlarda qan dövranı
Qapalı və açıq qan dövranı, bir və iki qan dövranı, onurğalı heyvanların ürək kameralarının müqayisəsi.
İnsan ürəyinin quruluşu və işi
Ürəyin dördkameralı quruluşu, taylı-aypara qapaqlar, ürək tsiklinin üç fazası və EKQ-nin dişcikləri.
İnsanın qan dövranı
Böyük və ağciyər qan dövranının marşrutu, qan damarlarının növləri, qan təzyiqi, nəbz və limfa sistemi.
Qanın tərkibi və funksiyaları
Plazma və formalaşmış elementlər (eritrosit, leykosit, trombosit), onların funksiyası və qanın laxtalanma mexanizmi.
Heyvanlarda tənəffüs
Bədən səthi, dəri, qəlsəmə, traxeya və ağciyər tənəffüsü tipləri müxtəlif heyvan qruplarında.
İnsanda tənəffüs sistemi
Havaaparıcı yolların (burun boşluğu, qırtlaq, traxeya, bronxlar) və ağciyərin (alveol, plevra) quruluşu.
Orqanizmdə maddələr mübadiləsi
Avtotrof/heterotrof qidalanma, anabolizm-katabolizm, mineral maddələr, vitaminlər, zülal-karbohidrat-yağ mübadiləsi.
Həzm sisteminin quruluşu və funksiyaları
Onurğasız və onurğalı heyvanlarda həzm kanalı, insanın dişləri, mədəsi, nazik və yoğun bağırsağı.
Heyvanlarda qeyri-cinsi çoxalma
Tumurcuqlanma, fraqmentasiya və regenerasiya nümunələrlə — dəniz ulduzu, hidra, çoxqıllı qurd.
Heyvanlarda cinsi çoxalma
Qametlər, mayalanma, ayrıcinslilik və hermafroditlik, xarici/daxili mayalanma, partenogenez, düzünə/dolayı inkişaf.
Onurğalı heyvanların həyat dövriyyəsi
Balıq, suda-quruda yaşayan, sürünən, quş və məməlilərin çoxalma və inkişaf xüsusiyyətləri.
İnsanın cinsiyyət sistemi
Kişi və qadın cinsiyyət orqanları, testosteron və estrogen, aybaşı tsikli, ovulyasiya.
Mayalanma prosesi və bətndaxili inkişaf
Ziqot, implantasiya, rüşeym və döl dövrləri, cift, göbək ciyəsi, əkizlik növləri.
Canlı orqanizmlərin təsnifatı
Sistematika, təsnifat vahidləri, növ anlayışı, binar nomenklatura, beş aləm və protistalar.
Heyvanlar aləminin təsnifatı
Onurğasız və onurğalı tiplər: bağırsaqboşluqlular, qurdlar, molyusklar, dərisitikanlılar, buğumayaqlılar, xordalılar.
Orqanizmin qoruyucu sistemi
Patogenlərin ötürülmə yolları, təbii maneələr, faqositoz, anticisimlər, təbii və süni immunitet.
Sağlam qidalanma
Balanslaşdırılmış qida, E-kodlu qida əlavələri, piylənmə və distrofiya, kanserogen maddələr, qidalanma gigiyenası.
Sağlamlığa təsir edən amillər
Psixi sağlamlıq, stres, alkoqol, narkotik maddələr, siqaret və elektron siqaret, energetik içkilər, miokard infarktı riski.