Reformasiya
Almaniyada Reformasiyanın səbəbləri, Martin Lüterin 95 tezisi, "protestant" adının yaranması, Auqsburq müqaviləsi və Almaniyada kəndli müharibəsi.
Reformasiya latın dilində "yeniləmək" və "nizamlamaq" mənasını verir və XVI yüzilliyin birinci rübündə Almaniyadan başlayaraq Avropanın böyük hissəsinə yayılan dini hərəkatı bildirir. Almaniyada bu hərəkatın bir-biri ilə əlaqəli siyasi (ölkənin knyaz və hersoqlar arasında dağınıq olması), dini (kilsənin indulgensiya satışından böyük gəlir götürməsi), sosial (kənd əhalisinin üstünlüyü və aşağı təhsil səviyyəsi) və iqtisadi (xarici bazarda geriləmə, daxili inflyasiya və rüşvətxorluq) səbəbləri var idi. 1517-ci ildə Martin Lüter Vittenberq kilsəsinin qapısına indulgensiyaları tənqid edən 95 maddəlik tezisini asaraq Reformasiyanı başlatdı. Saksoniya knyazının himayəsi və mətbəənin köməyi ilə Lüterin ideyaları alman xalqı arasında sürətlə yayıldı, Vormsdakı qərarlara baxmayaraq Lüter qorundu. Mübarizə 1555-ci ildə Auqsburq müqaviləsi ilə protestantların din azadlığının tanınması ilə başa çatdı, katolik kilsəsi isə əmlakının böyük hissəsini və nüfuzunu itirdi. Tomas Münserin başçılıq etdiyi kəndli müharibəsi isə 1525-ci ildə məğlubiyyətlə nəticələndi.
Məsələn: Martin Lüter 1517-ci ildə Vittenberq kilsəsinin qapısına 95 maddəlik tezisini asaraq indulgensiya satışını tənqid etmişdir.
Əsas terminlər
| Tarix | Hadisə |
|---|---|
| 1517-ci il | Martin Lüter Vittenberqdə 95 maddəlik tezisini kilsə qapılarına asdı |
| 1524-cü il | Almaniyada kəndlilər üsyana qalxdı |
| 1525-ci il | Kəndli üsyanı məğlub oldu, Tomas Münser edam edildi |
| 1555-ci il | Auqsburq müqaviləsi imzalandı, protestantların din azadlığı rəsmən tanındı |
Yalnız dərsdə göstərilən tarixlər.
| Sahə | Səbəb |
|---|---|
| Siyasi | Almaniyanın knyaz və hersoqlar arasında dağınıq olması, siyasi hakimiyyət boşluğu |
| Dini | Kilsənin indulgensiya satışından böyük gəlir əldə etməsi |
| Sosial | Kənd əhalisinin şəhər əhalisindən çox olması və aşağı təhsil səviyyəsi |
| İqtisadi | Almaniyanın xarici bazarda geri qalması, daxili bazarda inflyasiya və rüşvətxorluq |
Reformasiyanın yaranmasına səbəb olan dörd sahə.
- 1Səbəbi müəyyən et: Kilsə Almaniyada indulgensiya satışından böyük gəlir götürürdü, bu da dini narazılığa səbəb olurdu.
- 2Hərəkəti gör: Martin Lüter 1517-ci ildə Vittenberq kilsəsinin qapısına indulgensiyaları tənqid edən 95 maddəlik tezisini asdı.
- 3Nəticəni çıxar: Bu addım Reformasiya hərəkatının başlanğıcı oldu və protestant kilsələrinin yaranmasına gətirib çıxardı.
- 11517-ci il: Lüter 95 tezisini asaraq Reformasiyanı başlatdı.
- 21524-1525-ci illər: Tomas Münserin başçılığı ilə kəndli müharibəsi baş verdi və məğlubiyyətlə nəticələndi.
- 31555-ci il: Auqsburq müqaviləsi imzalanaraq protestantların din azadlığı rəsmən tanındı.
Reformasiyanın yalnız dini hərəkat olduğunu düşünməyin — mətndə onun siyasi, dini, sosial və iqtisadi səbəbləri bir-biri ilə əlaqəli göstərilir.
Martin Lüter və Tomas Münseri eyni tutmayın — mətndə Lüter kəndli üsyanını dəstəkləməmiş, varlı şəhərlilərlə birlikdə feodalların tərəfinə keçmişdir, Münser isə üsyana rəhbərlik etmişdir.
Reformasiyanın uğurunu yalnız Lüterin fəaliyyəti ilə izah etməyin — mətndə Saksoniya knyazının himayəsi və mətbəənin rolu da əsas amillər kimi göstərilir.
Kəndli müharibəsinin (1524-1525) Auqsburq müqaviləsi (1555) ilə eyni vaxtda getdiyini düşünməyin — mətndə bunlar ayrı-ayrı hadisələr kimi, otuz ilə yaxın fərqlə göstərilir.
"Protestant" adının kilsəyə qarşı ilk üsyandan deyil, imperatorun Reformasiyaya qarşı verdiyi qərara edilən etirazdan yarandığını unutmayın.
Qaydalar
- 1Reformasiyanın Almaniyada yaranmasının siyasi, dini, sosial və iqtisadi səbəbləri bir-biri ilə bağlı idi: ölkə knyaz və hersoqlar arasında dağınıq idi, kilsə indulgensiya satışından gəlir götürürdü, kənd əhalisi üstünlük təşkil edirdi, ölkə xarici bazarda geri qalırdı.
- 21517-ci ildə Martin Lüter Vittenberq kilsəsinin qapısına indulgensiyaları tənqid edən 95 maddəlik tezisini asaraq Reformasiyanı başlatdı.
- 3Reformasiyanın uğurunda siyasi hakimiyyətin (xüsusilə Saksoniya knyazının Lüteri qoruması) və mətbəənin (Lüterin ideyalarının alman dilində çap olunub yayılması) rolu böyük oldu.
- 4İmperatorun Reformasiyanın yayılmasına qarşı verdiyi qərara etiraz edən knyaz və şəhərlərə "protestant" adı verildi; mübarizə 1555-ci ildə Auqsburq müqaviləsi ilə protestantların din azadlığının tanınması ilə başa çatdı.
- 5Tomas Münserin başçılıq etdiyi Almaniyada kəndli müharibəsi (1524-1525) feodal qaydalarına qarşı yönəlmişdi, lakin kəndlilərin ayrılıqda mübarizə aparması səbəbindən məğlub oldu və nəticədə feodal qaydaları daha da sərtləşdirildi.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10-dək sual seçilir