Kvadrat tənliyin qrafik üsulla həlli
Kvadrat tənliyi parabola ilə düz xəttin ortaq nöqtələri vasitəsilə qrafik üsulla həll et.
Kvadrat tənliyi qrafik üsulla həll etmək üçün tənliyi şəklinə salınır. Sonra parabolası ilə düz xəttinin ortaq nöqtələri axtarılır: bu nöqtələrin absisləri tənliyin kökləridir. Parabola ilə düz xətt iki nöqtədə kəsişə bilər — bu halda tənliyin iki müxtəlif kökü var. Onlar bir ortaq (toxunma) nöqtəsinə malik ola bilər — bu halda tənliyi ödəyən ədəd yeganədir. Ya da onların heç bir ortaq nöqtəsi olmaya bilər — bu halda tənliyin həqiqi kökü yoxdur. Bu üç hal — kəsişmə, toxunma və ortaq nöqtənin olmaması — parabola ilə düz xəttin bir-birinə nəzərən vəziyyətindən asılıdır. Ümumi () tənliyini bu üsulla həll etmək üçün əvvəlcə onun hər iki tərəfini əmsalına bölərək şəklinə salmaq, sonra həmin üsulu tətbiq etmək əlverişlidir. Tapılan kökləri tənlikdə yerinə yazaraq yoxlamaq lazımdır ki, onların düzgünlüyünə əmin olaq. Qrafik üsulla tapılan həll bir çox hallarda dəqiq deyil, təqribi olur.
Məsələn: tənliyi şəklinə salınır, və qrafikləri və nöqtələrində kəsişir, hər iki ədəd yoxlamaqla tənliyi ödəyir.
Əsas terminlər
| x | -3 | -2 | -1 | 0 | 1 | 2 | 3 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 9 | 4 | 1 | 0 | 1 | 4 | 9 |
Parabolanın seçilmiş nöqtələrdəki ordinatları.
- 11. Tənliyi çevir: tənliyi şəklinə salınır.
- 22. Funksiyaların qiymətlərini müqayisə et: və funksiyalarının qiymətləri nöqtəsində bərabərdir () və nöqtəsində də bərabərdir ().
- 33. Kökləri yoxla: Hər iki ədəd ( və ) tənlikdə yerinə yazılaraq yoxlanılır və tənliyi ödəyir, deməli tənliyinin kökləri və -dir.
Qrafik üsulla tapılan kök bir çox hallarda dəqiq deyil, təqribi olur.
Qaydalar
- 1 tənliyini qrafik üsulla həll etmək üçün onu şəklinə sal.
- 2 parabolası ilə düz xəttinin ortaq nöqtələrinin absisləri tənliyin kökləridir.
- 3Parabola ilə düz xətt iki nöqtədə kəsişirsə, tənliyin iki müxtəlif kökü var.
- 4Parabola ilə düz xətt bir ortaq (toxunma) nöqtəsinə malikdirsə, tənliyi ödəyən ədəd yeganədir.
- 5Parabola ilə düz xəttin ortaq nöqtəsi yoxdursa, tənliyin həqiqi kökü yoxdur.
- 6 () tənliyini qrafik üsulla həll etmək üçün əvvəlcə hər iki tərəfi -ya bölərək şəklinə sal.
Məşq
3 asan · 3 orta · 3 çətin
Hər testdə təsadüfi 10-dək sual seçilir