Yusif Vəzir Çəmənzəminli «Zeynal bəy»
Qubernatorun şəhərə gəlişi ərəfəsində Zeynal bəyin qorxusunu və məmurların rüşvətxor davranışını əks etdirən hekayə parçası.
Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin «Zeynal bəy» hekayəsindən verilən bu parçada pristavın müavini Zeynal bəy qubernatorun şəhərə gəlişi ərəfəsindəki həyəcanı yaşayır. Pristav Nikolay Semyonoviç qorodovoylara dəftərxananı təmizlətdirir, sonra Zeynal bəyə bütün bazarı süpürtməyi tapşırsa da, sonda yalnız dəftərxanaya gələn küçənin təmizlənməsi ilə kifayətlənir. Zeynal bəy bu tapşırıqla bağlı yatmış bir qorodovoyu tənbeh edir, sonra bazarda bazamik Alı bəylə və ürədnik Qulu ilə görüşür. Bazamik Alı bəy qubernatorun gəlişini eşidəndə «evimiz yıxılıb» deyir, Zeynal bəy isə ona öz payının cüzi olduğundan şikayətlənir. Söhbətlərdən aydın olur ki, ürədnik Qulu böyük imarət tikdirib, pristav qaçaqçılardan varlanıb, Hacı Qasım isə hər xəlvət dükan üçün pristava paketdə iki yüzlük göndərir, Zeynal bəyə isə arabir bir kəllə qənddən artıq heç nə çatmır. Ürədnik Qulunun izahına görə qorodovoyların beşi pristavın evində qulluq edir, üç-dördü isə ürədnik Həsəngildə olub. Qubernator gələndə Zeynal bəy onun gözünə görünməmək üçün qapının dalında gizlənir, lakin küncdəki iri süpürgə yerə düşüb qubernatoru qorxudaraq onu aşkar edir.
Məsələn: qubernator qəzəblə «Von!!!» deyə çığırır və Zeynal bəy əlini gicgahında saxlayaraq uşaqlarının ac qalacağından qorxduğunu bildirir.
Əsas terminlər
| Şəxs | Əldə etdiyi |
|---|---|
| Ürədnik Qulu | Böyük imarət və, deyilənə görə, bankda on min manat |
| Pristav | Qaçaqçılardan əldə etdiyi var-dövlət |
| Zeynal bəy | Arabir bir kəllə qənd |
| Alı bəy | Bəzən azarlı qoyunun başı, çox vaxt heç nə |
- 1Səbəb: Qubernatorun qəzəbli səsini qonşu otaqdan eşidəndə Zeynal bəy qorxudan hərəkətsiz qalır.
- 2Hərəkət: Səs yaxınlaşanda o, çar-naçar sıçrayıb qapının dalında gizlənir.
- 3Nəticə: Küncdəki iri süpürgə yerə düşüb qubernatoru qorxudur və Zeynal bəy aşkar olunur.
Söhbətdə hər kəsin rüşvətdən aldığı pay fərqli göstərilir: Quluya imarət və bank pulu, Zeynal bəyə arabir bir kəllə qənd, Alı bəyə hərdənbir qoyun başı.
Pristav Nikolay Semyonoviçi bazamik Alı bəylə və ürədnik Qulu ilə qarışdırmayın — hər birinin fərqli vəzifəsi var.
Qaydalar
- 1Zeynal bəy pristavın müavinidir; pristav ona bazarı və küçələri süpürtməyi tapşırır.
- 2Dəftərxana qubernatorun gəlişi xəbər veriləndə təcili təmizlənir, lakin sonda yalnız dəftərxanaya gələn küçə süpürülür.
- 3Ürədnik Qulu və pristav rüşvət hesabına varlanır, Hacı Qasım isə şəhər yerini qəsb edib xəlvət dükan tikdirmək üçün pristava pul göndərir.
- 4Ürədnik Qulunun sözlərinə görə, qorodovoyların beşi pristavın evində qulluq edir, üç-dördü isə ürədnik Həsəngildə olub.
- 5Zeynal bəy qubernatorun onu qulluqdan qovmasının qarşısını almaq üçün onun gözünə görünməməyə çalışır.
- 6Qapının dalında gizlənən Zeynal bəyi küncdən yerə düşən süpürgə aşkar edir.
Məşq
7 asan · 7 orta · 7 çətin
Hər testdə təsadüfi 10-dək sual seçilir