Abdulla Şaiq «Məktub yetişmədi»
Bu parçada quyuda işləyən Qurbanın ailəsinə yazdırdığı məktubun aqibətini və hadisələrin gedişini öyrənəcəksən.
Bu mətn Abdulla Şaiqin «Məktub yetişmədi» adlı əsərindən verilmiş bir parçadır. Qurban adlı fəhlə qışın soyuq günündə Şeytanbazar ağzında həmşərisi Molla Fərzəlinin yanında oturaraq ona uşaqlarının anasına məktub yazdırır. O, bu vaxtadək beş məktub yazdırdığını, Qulamrza ilə on beş manat göndərdiyini bildirir və Anaxanımla Məmişin gözlərindən öpülməsini xahiş edir. Qurban işlədiyi quyunun otuz sajından aşağı endiyini, aşağı getməyin çox çətin olduğunu söyləyir, lakin ağa fəhlələrin haqqın artırılması xahişinə razı olmur. Molla Fərzəli zərfin üzünə uşaqların anasının adını yazır. Məktubu qoynunda daşıyaraq Qulamrzanın mənzilinə tələsən Qurban yolda qarın üzərinə yıxılır, yenidən qalxıb ətrafındakı isti paltarlı insanlara qəzəbli nəzərlərlə baxır. Qulamrzanın evini bağlı tapan Qurban Səftərə xəbər tapşırıb geri qayıdır. Bir müddət sonra quyuda qaz partlayır, Tanrıverdi və Səfər gurultudan geri çəkilir, Hacı Qulu isə axan neftə sevinir. Onlar Qurbanın paltarından məktubu taparaq acı-acı sızıldayırlar.
Məsələn: Səfər və Tanrıverdi Qurbanın paltarını yığışdırarkən onun arasından yerə düşən məktubu tapıb «Yazıq Qurban, məktub yetişmədi» deyə acı-acı sızıldayırlar.
Əsas terminlər
| Şəxs | Etdiyi/söylədiyi |
|---|---|
| Qurban | Molla Fərzəliyə uşaqlarının anasına məktub yazdırdı, quyuda həlak oldu |
| Molla Fərzəli | Məktubu yazıb zərfə qoydu, ünvanı soruşdu |
| Hacı Qulu | Fəhlələrə «Canınız çıxsın» deyə bağırdı, sonra təbəssümlə neftin qaynadığını bildirdi |
| Tanrıverdi və Səfər | Qurbanın ipi tərpətdiyini görüb quyuya qaçdılar, partlayışdan geri çəkildilər, paltarından məktubu tapdılar |
- 1Yazılması: Qurban Molla Fərzəliyə uşaqlarının anasına salam göndərir və on beş manat göndərdiyini yazdırır.
- 2Çatdırılması cəhdi: Qurban məktubu Qulamrzaya vermək istəyir, lakin evini bağlı tapıb Səftərə xəbər tapşırır.
- 3Nəticəsi: Qurban quyuda həlak olur, məktub paltarının arasından tapılır, lakin ünvanına çatmır.
Qurbanın məktubda yazdırdığı sözlərlə iş yerində Mollaya danışdığı sözləri müqayisə et — məktub sağ-salamatlıqdan, şifahi söhbət isə çətinlikdən bəhs edir.
Qaydalar
- 1Qurban Molla Fərzəliyə məktub yazdırarkən əvvəlcə uşaqlarının anasına salam göndərir, sonra öz vəziyyəti barədə xəbər verir.
- 2Qurban məktubda ailəsinə on beş manat göndərdiyini yazdırır, Molla Fərzəliyə isə quyuda işləməyin nə qədər çətin olduğunu şifahi danışır.
- 3Fəhlələr aşağı getməyin çətinliyini və qazın iyini səbəb göstərərək haqlarının artırılmasını istəyir, lakin ağa razı olmur.
- 4Qulamrzanın evini bağlı tapan Qurban Səftərə xəbər tapşırıb geri qayıdır.
- 5Quyuda qaz partladıqda Tanrıverdi və Səfər gurultudan geri çəkilir, Hacı Qulu isə axan neftə sevinir.
- 6Səfər və Tanrıverdi Qurbanın paltarından tapdıqları məktubun ünvana çatmadığını görüb kədərlənirlər.
Məşq
7 asan · 7 orta · 7 çətin
Hər testdə təsadüfi 10-dək sual seçilir