Məhmət Akif Ərsoy «İstiqlal marşı»
Məhmət Akif Ərsoyun «İstiqlal marşı» şeiri və bu şeirin yaranma tarixçəsi öyrənilir.
Məhmət Akif Ərsoyun (1873-1936) adı önündə Bəxtiyar Vahabzadənin sözləri yer alır: Vahabzadə onu «XX əsrin ən böyük türk şairi» adlandırır, bir zamanlar Azərbaycan üçün milli marş yazmaq istəyəndə dünyanın bütün milli marşlarını oxuyub təhlil etdiyini, amma Akifin yazdığı marşa bərabər heç birini tapmadığını bildirir; o, Akifin «Çanaqqala şəhidləri» şeirini də şəhid təsvirinin zirvəsi sayır. «İstiqlal marşı»nda şair bayrağı «millətimin ulduzudur, parlayacaq» sözləri ilə canlandırır, sonra isə birbaşa hilala müraciət edərək tökülən qanların ona halal olmasını diləyir. Özünü əzəldən azad yaşamış və heç bir gücün zəncirləyə bilmədiyi bir varlıq kimi təqdim edir. «Arkadaş» deyə müraciət etdiyi həmvətəninə sinəsini sipər etməyi, İlahidən isə yalnız məbədinin toxunulmaz qalmasını diləyir. Şeirin tarixçəsi də diqqətəlayiqdir: o, 724 mətn arasında olmaqla 1921-ci il 12 martda millət vəkilləri qarşısında oxunmuş, alqışlarla qarşılanaraq Türkiyənin milli marşı olmuşdur.
Məsələn: Akif aldığı mükafatı özünə saxlamayıb, cəbhədəki əsgərlər üçün hərbi geyim tikən xeyriyyə cəmiyyətinə bağışlamış və şeirin türk millətinə məxsus olduğunu bəyan etmişdir.
Əsas terminlər
| Hadisə | Nəticə |
|---|---|
| Qalibə mükafat veriləcəyini eşidən Akif əvvəlcə yazmaq istəmədi | Yalnız təkidli xahişlərdən sonra şeirini müsabiqəyə təqdim etdi |
| Şeir 12 mart 1921-ci ildə millət vəkilləri qarşısında oxundu | Dinləyicilər onu ayaq üstə alqışladı |
| Akif bu şeirə görə mükafat aldı | Mükafatı cəbhədəki əsgərlər üçün hərbi geyim tikən xeyriyyə cəmiyyətinə bağışladı |
- 1Bayrağa müraciət: Şair bayrağı «sönməz bu şəfəqlərdə süzən al bayraq» və «millətimin ulduzudur, parlayacaq» sözləri ilə təsvir edir.
- 2Xalqa müraciət: «Ulusum, qorxma!» deyərək xalqını təhlükə qarşısında ruhlandırır.
- 3Vətənə bağlılıq: «Vermə, dünyaları alsan da, bu cənnət vatanı» deyərək vətəni heç nəyə dəyişməməyi tövsiyə edir.
Şeirdə bayraq «millətimin ulduzudur» sözləri ilə, hilal isə ayrıca «ey nazlı hilal» müraciəti ilə xatırlanır — bu iki obrazı qarışdırmayın.
«Arkadaş» sözü ilə müraciət şairin həmvətəninə ünvanlanıb, bunu başqa bir obrazla qarışdırmayın.
Qaydalar
- 1«İstiqlal marşı»nın birinci bəndində bayraq millətin ulduzu kimi təsvir olunur, ikinci bənddə isə şair birbaşa hilala müraciət edir.
- 2Şair özünü əzəldən azad yaşamış və heç bir gücün zəncirləyə bilmədiyi bir insan kimi təqdim edir.
- 3Şair «Arkadaş» deyə müraciət etdiyi həmvətəninə sinəsini sipər etməyi tövsiyə edir.
- 4Şeir 724 mətndən biri kimi 1921-ci il 12 martda millət vəkilləri qarşısında oxunmuşdur.
- 5Akif aldığı mükafatı cəbhədəki əsgərlər üçün hərbi geyim tikən xeyriyyə cəmiyyətinə bağışlamışdır.
- 6Şair şeirin özünə yox, türk millətinə məxsus olduğunu bəyan etmişdir.
Məşq
5 asan · 5 orta · 5 çətin
Hər testdə təsadüfi 10-dək sual seçilir