İlyas Əfəndiyev — Şəhərdən gələn ovçu
Hekayə, ov həvəsi və ekoloji problem mövzusu.
İlyas Əfəndiyevin "Şəhərdən gələn ovçu" hekayəsi təbiətə sevgi mövzusunda yazılmışdır. Hekayədə əsas personaj yerli ovçu Piri, digər əsas obraz isə adsız bir şəhərli ovçudur. Hekayədə Piri ilə şəhərli ovçu birlikdə ova çıxırlar. Ceyran sürüsü görünəndə Piri nişan alır, lakin şəhərli "Dayan!" deyərək onun tüfəngindən yapışır və atəşi dayandırır. Sürü qaçır, Piri məyus olur. Gecə Pirigildə qalan qonaq səhər tezdən öz qiymətli tüfəngini Pirinin köhnə tüfəngi ilə dəyişib adını demədən gedir. Aylar sonra radioda Səməd Vurğunun "Ceyran" şeirini eşidən Piri başa düşür ki, bu adam hər şeyi öz gözü ilə görüb. Hekayənin ideyası budur ki, təbiətə sevgi insanın şəhərli və ya kəndli olmasından asılı deyildir. Müəllif əsər boyu ekoloji həssaslığın vacibliyini vurğulayır.
Məsələn: Şəhərli ovçunun ceyranları ovlamaq əvəzinə onların gözəlliyini seyr etməyi seçməsi təbiətə qayğının bir göstəricisidir.
Əsas terminlər
| Xüsusiyyət | Məlumat |
|---|---|
| Müəllif | İlyas Əfəndiyev |
| Əsər | «Şəhərdən gələn ovçu» |
| Janr | Hekayə |
| Əsas mövzu | Ov həvəsi ilə təbiətə qayğı arasındakı ziddiyyət (ekoloji məsələ) |
Hekayənin əsas kimlik məlumatları.
| Obraz | Səciyyəsi |
|---|---|
| Piri | Yerli ovçu; ceyran sürüsünə nişan alan, sonda təbiətə qayğının mənəvi zənginliyini anlayan personaj |
| Şəhərli ovçu (qonaq) | Adı çəkilməyən şəhərli qonaq; Pirinin atəşini dayandırıb ceyranları xilas edən, öz qiymətli tüfəngini Pirininki ilə dəyişən obraz |
Hekayədə adı çəkilən obrazlar.
- 1Başlanğıc: Piri və şəhərli ovçu birlikdə ova çıxırlar, ceyran sürüsü görünür.
- 2Dönüş: Piri nişan alanda şəhərli «Dayan!» deyib tüfəngindən yapışır, atəşi dayandırır, sürü hürküb uzaqlaşır.
- 3Qonaqlıq: Piri məyus olsa da, qonağı öz evinə aparır, gecəni orada keçirirlər.
- 4Ayrılıq: Səhər qonaq öz qiymətli tüfəngini Pirinin köhnəsi ilə dəyişir və adını demədən gedir.
- 5Anlama: Aylar sonra radioda Səməd Vurğunun «Ceyran» şeirini eşidən Piri qonağın təbiətə həqiqi sevgisini başa düşür.
- 1Əvvəlki məna: Piri üçün ovçuluq ceyran vurmaq bacarığıdır.
- 2Yeni məna: Şəhərli qonağın davranışı göstərir ki, əsl ovçu təbiəti qoruyandır.
- 3Nəticə: Hekayə boyu «ovçu» sözü heyvanı öldürən mənasından təbiəti qoruyan mənasına doğru dəyişikliyə uğrayır.
Rolları qarışdırmayın — atəşi dayandırıb ceyranları xilas edən şəhərli qonaqdır, Piri isə yerli ovçudur və məhz o, nişan alıb atəş açmaq istəyir.
Qonağın gecələdiyi yeri səhv salmayın — Piri qonağı öz evinə aparır; nə qonaq öz evinə gedir, nə də Piri şəhərli ovçunun evinə gedir.
Şəhərli ovçunun adının çəkilməməsi təsadüfi deyil — bu, hekayənin diqqətini konkret şəxsdən çox təbiətə münasibətə yönəltmək məqsədi daşıyır.
Qaydalar
- 1«Şəhərdən gələn ovçu» hekayəsinin müəllifi İlyas Əfəndiyevdir (1914-1996).
- 2Əsas obrazlar kənd ovçusu Piri və şəhərdən gəlmiş tanınmayan bir ovçudur.
- 3Şəhərli ovçu ceyran sürüsünü görəndə heyran qalır və Pirini atəş açmağa qoymur, sürünü xilas edir.
- 4Qonaqlıqdan sonra şəhərli ovçu sözsüz gedir, öz köhnə tüfəngini Pirinin tüfəngi ilə dəyişib özünü tanıtmadan yoxa çıxır.
- 5İllər sonra radioda Səməd Vurğunun «Ceyran» şeiri oxunanda Piri hadisəni tanıyır və gizli qonağın elə həmin şair ola biləcəyini düşünür.
- 6Əsərin janrı hekayədir (ixtisarla verilib); əsas ideya təbiətə, heyvanlara qarşı mərhəmət və heyranlıqdır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10-dək sual seçilir