lit8-6.7· AZƏRBAYCAN ƏDƏBİYYATINDA MAARİFÇİ REALİZM DÖVRÜ· ~10 dəq

Aşıq Alı «Bənzərsən»

Aşıq Alının «Bənzərsən» şeirində yaylağın, bulağın, oylağın və üç dağın necə vəsf edildiyini öyrənəcəksiniz.

Aşıq Alının «Bənzərsən» şeiri dörd bənddən ibarətdir və hər bənd doğma yurdun bir guşəsini tərənnüm edir. Birinci bənddə yaylaq «süsənli, sünbüllü, tər bənövşəli» sözləri ilə təsvir olunur, bulağın kövsər suyundan içən isə ölmür. İkinci bənddə Əyricə, Verst dağı və Xankirt baxarı adları çəkilir, Sarıyaldan yuxarıda ağ sürülər olur, gözəllər isə oylaqları seyr edir. Üçüncü bənddə bu yerin bu çağı cənnətə bənzədilir, ağ lavaş, kərə yağı və qaymaq xatırlanır, qızlar isə oylağı dəstələnib gəzir. Dördüncü bənddə Aşıq Alı öz adını çəkir və üç gözəl dərəni — Çiçəkli, Şaqaylı, Xoş gözəl dərəni — yada salır, sonra Əyricə, Verst dağı və Baş Gözəldərəni üç dağa bənzədir. Şeirin hər bəndi «bənzərsən» sözü ilə bitən bir refrenlə tamamlanır, ikinci və üçüncü bənd isə eyni «oylaq» sözü ilə bitir. Beləliklə, bəndlər sırası ilə əvvəlcə yaylaq və bulaqdan, sonra oylaqdan, ən sonda isə üç dağdan bəhs olunur.

📌Nümunə

Məsələn: birinci bənddə şair bulağın kövsər suyundan içənin heç vaxt ölmədiyini söyləyir.

Əsas terminlər

Yaylaq — Şeirdə «süsənli, sünbüllü, tər bənövşəli» sözləri ilə vəsf olunan və birinci bənddə tərənnüm edilən yerdir.
Bulaq — Kövsər suyundan içənin ölmədiyi, birinci bənddə tərənnüm olunan su mənbəyidir.
Oylaq — Gözəllərin seyr etdiyi, qızların isə dəstələnib gəzdiyi, ikinci və üçüncü bəndlərdə tərənnüm olunan yerdir.
Kövsər suyu — Birinci bəndə görə, içəni ölməyə qoymayan sudur.
Aşıq Alı — Dördüncü bənddə öz adını çəkərək üç gözəl dərəni və üç dağı tərənnüm edən şairdir.
Bəndlər üzrə adlar və bənzətmələr
BəndBənzədilənŞeirdə çəkilən adlar/detallar
IYaylaq, bulaqsüsənli, sünbüllü, tər bənövşəli; kövsər suyu
IIOylaqƏyricə, Verst dağı, Xankirt baxarı, Sarıyal
IIIOylaqağ lavaş, kərə yağı, qaymaq
IVÜç dağÇiçəkli, Şaqaylı, Xoş gözəl dərə, Baş Gözəldərə
✎Bir bənddə təsvirdən refrenə keçid
  1. 1Təsvir: Birinci bənddə şair yaylağı təsvir edir: «Süsənli, sünbüllü, tər bənövşəli».
  2. 2Refren: Təsvirdən sonra misra «Yaylaq, bizim yaylaqlara bənzərsən» sözləri ilə bitir.
  3. 3Nəticə: Beləliklə, yaylağın xüsusiyyətləri əvvəlcə sadalanır, sonra isə doğma yaylaqla bənzədilir.
💡Qeyd

Diqqət et: Əyricə və Verst dağı adları həm ikinci, həm də dördüncü bənddə çəkilir.

⚠️Diqqət

Hər bənd eyni sözlə bitmir: birinci bənddə iki fərqli söz — yaylaq və bulaq — işlənir, ikinci və üçüncü bənd isə eyni «oylaq» sözü ilə bitir.

Qaydalar

  1. 1Şeirdə yaylaq «Süsənli, sünbüllü, tər bənövşəli» sözləri ilə təsvir olunur.
  2. 2Bulağın kövsər suyundan içən, şeirə görə, ölmür.
  3. 3İkinci bənddə Əyricə, Verst dağı və Xankirt baxarı adları çəkilir.
  4. 4Üçüncü bənddə ağ lavaş, kərə yağı və qaymaq xatırlanır.
  5. 5Qızlar üçüncü bənddə oylağı dəstələnib gəzir.
  6. 6Dördüncü bənddə Aşıq Alı öz adını çəkir və Əyricə, Verst dağı, Baş Gözəldərəni üç dağa bənzədir.

Məşq

5 asan · 5 orta · 5 çətin

Hər testdə təsadüfi 10-dək sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq