lit8-6.4· ERKƏN YENİ DÖVR AZƏRBAYCAN ƏDƏBİYYATI· ~10 dəq

Saib Təbrizi «Söz»

Saib Təbrizinin «Söz (ixtisarla)» şeirində sözün hər beytdə insana necə təsir etdiyi göstərilir.

Bu qiymətləndirmə materialında Saib Təbrizinin «Söz (ixtisarla)» adlı şeiri təqdim olunur və şeirin sonunda tərcüməçi B.Azəroğlunun adı göstərilir. Şeirin hər beytində sözün insan üzərində fərqli təsirindən bəhs olunur. Birinci beytdə söz yandığı qəlbi çıraqban edir və sözü anlayan insanları gülşəndə mehman edir. İkinci beytdə isə qəlbə heç təsir etməyən söz təbil kimi hay salıb boş yerdə cövlan edən bir şeyə bənzədilir. Üçüncü beytdə isə öz qələmini dişləyən adamı söz axırda pərişan edir. Dördüncü beytdə isə şair başqalarından yalnız bir fərqi olduğunu, sözün onu hamıdan artıq heyran etdiyini bildirir. Beşinci beytdə isə şairin mehribanlıqla sığal verdiyi sözlər quş kimi qanad açıb göylərdə cövlan edir. Altıncı beytdə isə şair öz adını (Saib) çəkir və qələm kimi söz üçün öz başından keçdiyini, buna görə sözün onu məşhuri-dövran etdiyini bildirir. Hər beytin sonuncu misrası «etdi söz» sözləri ilə bitir.

📌Nümunə

Məsələn: birinci beytdə söz yandığı qəlbi çıraqban edir və sözü anlayan insanları gülşəndə mehman edir.

Əsas terminlər

İxtisarla — Şeirin sərlövhəsinin yanında yazılan və mətnin qısaldılmış formada verildiyini bildirən qeyddir.
Tərcümə edən — Şeirin sonunda əsəri kimin çevirdiyini bildirən qeyddir; bu şeirdə həmin ad B.Azəroğludur.
Beyt — Şeirdə iki misradan ibarət bənddir; bu şeirin hər bəndi «etdi söz» sözləri ilə bitir.
Beytlərdə sözün təsiri
BeytSözün təsiri
BirinciYandığı qəlbi çıraqban etdi, sözü anlayanları gülşəndə mehman etdi
İkinciQəlbə təsir etməyəndə təbil kimi boş yerdə cövlan etdi
ÜçüncüQələmini dişləyəni axırda pərişan etdi
DördüncüŞairi hamıdan artıq mənada heyran etdi
BeşinciMehribanlıqla qarşılananda quş kimi qanad açıb göylərdə cövlan etdi
AltıncıQələmtək başından keçərək Saibi məşhuri-dövran etdi
✎Bir beytin təhlili nümunəsi
  1. 1Misra: Hansı qəlbdə yandısa, bil ki, çıraqban etdi söz, Söz qanan insanları gülşəndə mehman etdi söz.
  2. 2Şərh: Bu beytdə söz yandığı qəlbi işıqlandıran (çıraqban edən) və sözü anlayan insanları gülşəndə mehman edən bir qüvvə kimi göstərilir.
  3. 3Nəticə: Deməli, birinci beytdə sözün insana təsiri müsbət və işıqlandırıcıdır.
💡Qeyd

Şeirin sonundakı «(Tərcümə edən: B.Azəroğlu)» qeydini oxuyarkən unutmayın ki, bu, tərcüməçinin adıdır, müəllifin yox.

Qaydalar

  1. 1Saib Təbrizinin «Söz (ixtisarla)» şeirini B.Azəroğlu tərcümə edib.
  2. 2Şeirin hər beytində sözün insan üzərində fərqli təsiri göstərilir.
  3. 3Birinci beytdə söz yandığı qəlbi çıraqban edir və sözü anlayan insanları gülşəndə mehman edir.
  4. 4İkinci beytdə qəlbə təsir etməyən söz təbil kimi boş yerdə cövlan edən bir şeyə bənzədilir.
  5. 5Beşinci beytdə mehribanlıqla qarşılanan sözlər quş kimi qanad açıb göylərdə cövlan edir.
  6. 6Altıncı beytdə şair öz adını (Saib) çəkir və sözün onu məşhuri-dövran etdiyini bildirir.

Məşq

5 asan · 5 orta · 5 çətin

Hər testdə təsadüfi 10-dək sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq