phys7-5.1· 5. Sadə mexanizmlər. Cisimlərin tarazlığı· ~13 dəq

Sadə mexanizmlər. Ling

Lingin tarazlıq şərti, qüvvə qazancı.

Sadə mexanizmlər qüvvənin modulunu və ya istiqamətini dəyişmək üçün istifadə olunan qurğulardır. Ling - dayaq nöqtəsi ətrafında fırlana bilən bərk cisimdir. Lingin əsas elementləri: dayaq nöqtəsi, qüvvə qolu (l1l_1) və yük qolu (l2l_2). Lingin tarazlıq şərti F1l1=F2l2F_1 l_1 = F_2 l_2 düsturu ilə ifadə olunur, burada F1F_1, F2F_2 - tətbiq olunan qüvvələrdir. Qüvvədə qazanc F2F1=l1l2\frac{F_2}{F_1} = \frac{l_1}{l_2} nisbətinə bərabərdir. Qolların nisbətinə görə linglər üç növə bölünür: I növ - dayaq nöqtəsi ortada (məs., qayçı), II növ - yük ortada (məs., əl arabası), III növ - qüvvə ortada (məs., cımbız). Real linglərdə sürtünmə səbəbindən faydalı iş əmsalı (FİƏ) həmişə 100%100\%-dən azdır.

📌Nümunə

Məsələn: 1 metrlik lingdə dayaq nöqtəsi 20 sm yük tərəfdədirsə, qüvvə qolu 80 sm olur və 5 dəfə qüvvədə qazanc verir.

Qaydalar

  1. 1Ling dayaq nöqtəsi ətrafında fırlanan bərk cisimdir.
  2. 2Lingin tarazlıq şərti: F1l1=F2l2F_1 l_1 = F_2 l_2.
  3. 3Qüvvədə qazanc: F2F1=l1l2\frac{F_2}{F_1} = \frac{l_1}{l_2}.
  4. 4Ling növləri dayaq, yük və qüvvənin yerləşməsinə görə müəyyən edilir.
  5. 5Real lingdə FİƏ sürtünmə səbəbindən 100%100\%-dən azdır.
  6. 6Mexanikanın qızıl qaydası: qüvvədə qazanc nə qədər çoxdursa, yolda itki bir o qədər çoxdur.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq