phys7-4.3· 4. Təzyiq· ~13 dəq

Mayelərin təzyiqi

p=ρghp=\rho gh, hidrostatik təzyiq.

Mayenin hidrostatik təzyiqi maye sütununun ağırlığı nəticəsində yaranır: p=ρghp = \rho g h. Burada ρ\rho — mayenin sıxlığı, gg — sərbəstdüşmə təcili, hh — maye sütununun hündürlüyü (dərinlik). Təzyiq dərinlik artdıqca düz mütənasib olaraq artır. Eyni dərinlikdə təzyiq bütün istiqamətlərdə eynidir. Mayenin sıxlığı nə qədər böyükdürsə, təzyiq bir o qədər çoxdur (civədə suya nisbətən 13.6 dəfə çox). Qabın formasından asılı deyil — yalnız dərinlikdən asılıdır. Birləşmiş qablarda eyni səviyyə buna əsaslanır.

📌Nümunə

Məsələn: dənizdə 10 m dərinlikdə hidrostatik təzyiq p=1030⋅9.8⋅10≈101 kPap = 1030 \cdot 9.8 \cdot 10 \approx 101\ \text{kPa} olur.

Qaydalar

  1. 1Hidrostatik təzyiq p=ρghp = \rho g h düsturu ilə hesablanır.
  2. 2Təzyiq mayenin sıxlığından asılıdır; sıxlıq böyüdükcə təzyiq böyüyür.
  3. 3Təzyiq maye sütununun hündürlüyü (dərinlik) ilə düz mütənasibdir.
  4. 4Eyni dərinlikdə təzyiq bütün istiqamətlərdə eynidir.
  5. 5Hidrostatik təzyiq qabın formasından asılı deyil, yalnız dərinlikdən asılıdır.
  6. 6Birləşmiş qablarda eyni səviyyəli maye sütunları eyni təzyiq yaradır.
  7. 7Təzyiqin vahidi Paskaldır (Pa\text{Pa}), 1 Pa=1 N/m21\ \text{Pa} = 1\ \text{N/m}^2.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq