phys7-1.4· 1. Mexaniki hərəkət· ~13 dəq

Düzxətli dəyişənsürətli hərəkət

Təcilli hərəkət, təcil anlayışı.

Təcil — cismin sürətinin zaman vahidi ərzində dəyişmə sürətidir. Sürət dəyişməsinin bu dəyişmənin baş verdiyi zaman intervalına nisbətinə bərabərdir: a=vv0t=Δvta = \frac{v - v_0}{t} = \frac{\Delta v}{t}. Beynəlxalq Sistemdə vahidi m/s2\text{m/s}^2-dir. Təcil vektorial kəmiyyətdir. Müsbət təcil sürətin artması (yeyinləşən hərəkət), mənfi təcil isə azalması (yavaşıyan hərəkət) deməkdir. Sabit təcilli hərəkət bərabərtəcilli hərəkət adlanır. Burada sürət v=v0+atv = v_0 + at, yol isə s=v0t+12at2s = v_0 t + \frac{1}{2}at^2 düsturları ilə hesablanır. Sərbəstdüşmə təcili gg təqribən 9.8 m/s29.8\ \text{m/s}^2 olub, sadə hesablamalarda 10 m/s210\ \text{m/s}^2 qəbul edilir. Şaquli yuxarı atılmış cismin təcili hər an aşağı yönəlir. Ümumi səhv təcillə sürəti eyniləşdirməkdir. Təcil sürətin dəyişmə tempi, sürət isə hərəkətin halıdır.

Qaydalar

  1. 1Təcil sürət dəyişməsinin zaman intervalına nisbətidir: a=Δvta = \frac{\Delta v}{t}.
  2. 2Beynəlxalq sistemdə təcil vahidi m/s2\text{m/s}^2-dir (metr böl saniyə kvadratı).
  3. 3Müsbət təcil sürətin artması, mənfi təcil sürətin azalması deməkdir.
  4. 4Bərabərtəcilli hərəkətdə sürət v=v0+atv = v_0 + at, yol isə s=v0t+12at2s = v_0 t + \frac{1}{2}at^2 düsturları ilə hesablanır.
  5. 5Sərbəstdüşmə təcili g9.8 m/s2g \approx 9.8\ \text{m/s}^2 olub, Yer səthində bütün cisimlər üçün eynidir (müqavimət olmadıqda).

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir