chem7-1.6· I Bölmə: İlk kimyəvi anlayışlar· ~13 dəq

Kimyəvi element. İzotoplar

Element anlayışı, izotoplar — eyni Z, müxtəlif A.

Kimyəvi element – eyni nüvə yükünə (eyni sayda protona) malik olan atomların növüdür. Hər elementin latınca adı əsasında simvolu var; məsələn, hidrogen \ceH\ce{H} (Hydrogenium), oksigen \ceO\ce{O} (Oxygenium), natrium \ceNa\ce{Na} (Natrium). Protonların sayı elementin sıra nömrəsini (ZZ) müəyyən edir; neytronların sayı isə dəyişə bilər. Neytron sayı müxtəlif olan eyni element atomlarına izotoplar deyilir. İzotoplar eyni ZZ-ə (proton sayına), lakin müxtəlif kütlə ədədinə (A=Z+NA = Z + N) malikdir.

📌Nümunə

Məsələn, hidrogenin üç izotopu var: \ce11H\ce{^{1}_{1}H} (protium, 0 neytron), \ce12H\ce{^{2}_{1}H} (deyterium, 1 neytron) və \ce13H\ce{^{3}_{1}H} (tritium, 2 neytron). Karbonun \ce612C\ce{^{12}_{6}C} (6 neytron) və \ce614C\ce{^{14}_{6}C} (8 neytron) izotopları məlumdur. İzotopların kimyəvi xassələri eynidir (çünki elektron sayı eynidir), lakin fiziki xassələri (kütlə, sıxlıq) fərqlənə bilər. Məsələn, ağır su \ce12H2O\ce{^{2}_{1}H2O} adi sudan bir qədər fərqli fiziki xassələrə malikdir.

Qaydalar

  1. 1Elementin növünü təyin edən protonların sayıdır (ZZ).
  2. 2Hər elementin özünəməxsus latınca adı və kimyəvi simvolu var.
  3. 3İzotoplar eyni proton sayına, lakin müxtəlif neytron sayına malik atomlardır.
  4. 4İzotopların kimyəvi xassələri eynidir, fiziki xassələri fərqlidir.
  5. 5Kütlə ədədi (AA) proton və neytronların cəminə bərabərdir (A=Z+NA = Z + N).

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq