Maddələrin tərkibi və quruluşu. Atom və molekul
Atom, molekul anlayışları, maddələrin hissəcikli quruluşu.
Bütün maddələr çox kiçik hissəciklərdən — atom və molekullardan təşkil olunmuşdur. Atom — kimyəvi elementin bütün xassələrini saxlayan ən kiçik hissəciyidir. Atom nüvədən (proton və neytronlar) və onun ətrafında hərəkət edən elektronlardan ibarətdir. Lakin kimyəvi reaksiyalarda atom bölünməzdir. Molekul — maddənin kimyəvi xassələrini saxlayan ən kiçik hissəciyidir. Molekullar bir və ya bir neçə atomdan ibarət ola bilər.
Məsələn, su molekulu () iki hidrogen atomu və bir oksigen atomundan ibarətdir. Hidrogen qazı molekulu () iki hidrogen atomundan, oksigen qazı molekulu () isə iki oksigen atomundan ibarətdir. Kimyəvi element — eyni növ atomlar toplusudur. Maddələrin hissəcikli quruluşu onların aqreqat halını müəyyən edir: bərk maddələrdə hissəciklər sıx yerləşərək yalnız titrəyir, mayelərdə isə az sıx yerləşib sərbəst hərəkət edə bilir, qazlarda isə hissəciklər bir-birindən uzaqdır və sürətlə hərəkət edir. Atomlar çox kiçikdir, adi gözlə görünməz. Bütün maddələr molekullardan ibarət deyildir; məsələn, dəmir () atomlardan təşkil olunub. Atom və molekul arasındakı əsas fərq odur ki, atom elementin, molekul isə maddənin ən kiçik vahididir. Məsələn: suyun buxarlanması zamanı su molekulları arasındakı məsafə artır, lakin molekulların özləri dəyişmir.
Qaydalar
- 1Atom kimyəvi elementin ən kiçik hissəciyidir.
- 2Molekul maddənin kimyəvi xassələrini daşıyan ən kiçik hissəciyidir.
- 3Molekullar bir və ya bir neçə atomdan ibarət ola bilər.
- 4Eyni növ atomlardan ibarət maddələrə kimyəvi element deyilir.
- 5Bərk maddələrdə hissəciklər sıx, mayelərdə daha az sıx, qazlarda isə sərbəst yerləşir.
- 6Atomlar adi gözlə görünməyəcək qədər kiçikdir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir