Dalğa. Mexaniki dalğalar
Dalğa mənbəyi, elastik mühitdə yayılma.
Mexaniki dalğa — rəqsi hərəkətin elastik mühitdə (bərk, maye, qaz) yayılmasıdır. Dalğa mənbəyi rəqs edərək mühit hissəciklərini tarazlıq vəziyyəti ətrafında hərəkətə gətirir. Dalğa enerji daşıyır, lakin mühit hissəcikləri yerdəyişmir — onlar yalnız tarazlıq ətrafında rəqs edir. Mexaniki dalğalar yalnız maddi mühitdə yayıla bilər; vakuumda yayılmır. Dalğalar iki əsas növə bölünür: eninə dalğalar (hissəciklərin rəqs istiqaməti dalğanın yayılma istiqamətinə perpendikulyardır, yalnız bərk cisimlərdə yaranır) və uzununa dalğalar (rəqs istiqaməti yayılma istiqamətinə paraleldir, bərk, maye və qaz mühitlərdə müşahidə olunur). Dalğa mənbəyinin rəqs tezliyi dalğanın tezliyini təyin edir. Enerji itkisi olmadıqda dalğa amplitudu sabit qalır. Mühit sıxlığı və elastikliyi dalğa sürətinə təsir edir.
Məsələn: su səthindəki dalğalar eninə dalğalardır; səs dalğaları isə uzununa mexaniki dalğalardır.
Qaydalar
- 1Mexaniki dalğa yalnız maddi mühitdə yayılır, vakuumda yayılmır.
- 2Dalğa enerji daşıyır, mühit hissəcikləri isə yerdəyişmir, yalnız tarazlıq ətrafında rəqs edir.
- 3Eninə dalğalarda hissəciklərin rəqs istiqaməti yayılma istiqamətinə perpendikulyardır.
- 4Uzununa dalğalarda hissəciklərin rəqs istiqaməti yayılma istiqamətinə paraleldir.
- 5Dalğa mənbəyinin rəqs tezliyi dalğanın tezliyinə bərabərdir.
- 6Mexaniki dalğanın sürəti mühitin elastiklik xassələrindən və sıxlığından asılıdır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir