phys7-3.3· 3. Mexaniki iş və enerji· ~13 dəq
Enerji. Potensial və kinetik enerji
Mexaniki enerjinin növləri.
Enerji — cismin iş görmə qabiliyyətidir; ölçü vahidi 1 Coul (C)-dur. Mexaniki enerji iki növə ayrılır: potensial enerji () — cismin mövqeyindən (yerdən hündürlüyündən) asılı olan enerji; kinetik enerji () — cismin hərəkətindən (sürətindən) asılı olan enerji. Potensial enerji düsturu: , burada — cismin kütləsi, — sərbəstdüşmə təcili (), — nisbi hündürlükdür. Kinetik enerji isə ilə hesablanır, — cismin sürətidir. Tam mexaniki enerji bu ikisinin cəmidir: . Enerjinin saxlanması qanununa görə qapalı sistemdə enerji itmir, yalnız bir növdən digərinə çevrilir.
📌Nümunə
Məsələn, yüksəklikdən sərbəst düşən cisimdə potensial enerji azaldıqca kinetik enerji artır.
Qaydalar
- 1Enerji skalyar fiziki kəmiyyətdir, ölçü vahidi Coul (C).
- 2Potensial enerji cismin yerdən hündürlüyündən asılıdır: .
- 3Kinetik enerji cismin sürətindən asılıdır: .
- 4Tam mexaniki enerji potensial və kinetik enerjilərin cəminə bərabərdir.
- 5Sərbəst düşən cismin potensial enerjisi azalır, kinetik enerjisi artır.
- 6Kinetik enerji həmişə müsbətdir; potensial enerji nisbi səviyyədən asılı olaraq müxtəlif ola bilər.
- 7Enerji vahidi olaraq iş vahidi kimi 1 Coul = 1 N·m qəbul edilir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir