phys7-3.3· 3. Mexaniki iş və enerji· ~13 dəq

Enerji. Potensial və kinetik enerji

Mexaniki enerjinin növləri.

Enerji — cismin iş görmə qabiliyyətidir; ölçü vahidi 1 Coul (C)-dur. Mexaniki enerji iki növə ayrılır: potensial enerji (EpE_p) — cismin mövqeyindən (yerdən hündürlüyündən) asılı olan enerji; kinetik enerji (EkE_k) — cismin hərəkətindən (sürətindən) asılı olan enerji. Potensial enerji düsturu: Ep=mghE_p = mgh, burada mm — cismin kütləsi, gg — sərbəstdüşmə təcili (9.8 m/s2\approx 9.8\ \text{m/s}^2), hh — nisbi hündürlükdür. Kinetik enerji isə Ek=mv22E_k = \frac{mv^2}{2} ilə hesablanır, vv — cismin sürətidir. Tam mexaniki enerji bu ikisinin cəmidir: E=Ep+EkE = E_p + E_k. Enerjinin saxlanması qanununa görə qapalı sistemdə enerji itmir, yalnız bir növdən digərinə çevrilir.

📌Nümunə

Məsələn, yüksəklikdən sərbəst düşən cisimdə potensial enerji azaldıqca kinetik enerji artır.

Qaydalar

  1. 1Enerji skalyar fiziki kəmiyyətdir, ölçü vahidi Coul (C).
  2. 2Potensial enerji cismin yerdən hündürlüyündən asılıdır: Ep=mghE_p = mgh.
  3. 3Kinetik enerji cismin sürətindən asılıdır: Ek=mv22E_k = \frac{mv^2}{2}.
  4. 4Tam mexaniki enerji potensial və kinetik enerjilərin cəminə bərabərdir.
  5. 5Sərbəst düşən cismin potensial enerjisi azalır, kinetik enerjisi artır.
  6. 6Kinetik enerji həmişə müsbətdir; potensial enerji nisbi səviyyədən asılı olaraq müxtəlif ola bilər.
  7. 7Enerji vahidi olaraq iş vahidi kimi 1 Coul = 1 N·m qəbul edilir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir