phys7-3.1· 3. Mexaniki iş və enerji· ~14 dəq

Mexaniki iş

A=FscosαA=Fs\cos\alpha, müsbət/mənfi iş.

Mexaniki iş qüvvənin təsiri ilə cismin yerdəyişməsi zamanı görülən fiziki kəmiyyətdir. İşin düsturu: A=FscosαA = F s \cos\alpha, burada FF – tətbiq olunan qüvvə, ss – yerdəyişmə, α\alpha – qüvvə ilə yerdəyişmə istiqamətləri arasındakı bucaqdır. BS-də iş vahidi Couldur: 1 C=1 Nm1\ \text{C} = 1\ \text{N}\cdot\text{m}. Əgər qüvvə yerdəyişmə istiqamətindədirsə (α=0\alpha = 0^\circ), cos0=1\cos 0^\circ = 1 və iş maksimal müsbət olur: A=FsA = F s. Qüvvə yerdəyişməyə perpendikulyardırsa (α=90\alpha = 90^\circ), cos90=0\cos 90^\circ = 0 olduğundan iş görülmür – məsələn, stolu itələyərkən ağırlıq qüvvəsi iş görmür. Qüvvə yerdəyişmənin əksinədirsə (α=180\alpha = 180^\circ), cos180=1\cos 180^\circ = -1 və iş mənfi olur – məsələn, sürtünmə qüvvəsinin işi. İş müsbət olduqda qüvvə hərəkəti sürətləndirir, mənfi olduqda isə yavaşıdır. Əgər cisim qüvvə tətbiq olunsa da hərəkət etmirsə (s=0s = 0), iş sıfırdır. Məsələn:

Qaydalar

  1. 1Mexaniki iş yalnız cisim qüvvə təsiri ilə yerdəyişdikdə görülür: A0A \neq 0 yalnız s0s \neq 0 olduqda.
  2. 2İşin hesablanma düsturu: A=FscosαA = F s \cos\alpha.
  3. 3Qüvvə ilə yerdəyişmə eyni istiqamətdə olduqda (α=0\alpha=0^\circ), iş maksimal müsbət olur: A=FsA = F s.
  4. 4Qüvvə yerdəyişməyə perpendikulyar olduqda (α=90\alpha=90^\circ), iş sıfırdır: A=0A = 0.
  5. 5Sürtünmə qüvvəsi həmişə mənfi iş görür, çünki qüvvə hərəkət əksinə yönəlir (α=180\alpha=180^\circ, A=FssA = -F_s s).

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir