Çevrə üzrə bərabərsürətli hərəkətdə sürət və təcil
Mərkəzəqaçma təcili.
Çevrə üzrə bərabərsürətli hərəkət zamanı cismin xətti sürətinin modulu sabit qalır, lakin sürət vektoru hər an trayektoriyaya toxunan istiqamətdə olur. Sürətin istiqaməti daim dəyişdiyi üçün bu hərəkət təcilli hərəkətdir. Təcil vektoru həmişə çevrənin mərkəzinə doğru yönəlir və mərkəzəqaçma (normal) təcil adlanır. Mərkəzəqaçma təcili düsturu ilə hesablanır, burada xətti sürət, çevrənin radiusudur. Bucaq sürəti olduğundan kimi də yazıla bilər. Dövr etmə periodu ilə xətti sürət arasında əlaqəsi mövcuddur. Bu hərəkətə misal olaraq karuselin fırlanması, planetlərin Günəş ətrafında hərəkəti, avtomobilin döngədə hərəkəti göstərilə bilər. Bərabərsürətli çevrəvi hərəkətdə təcilin sıfır olduğunu düşünmək ümumi səhvdir, çünki sürətin modulu sabit olsa da, istiqamət dəyişdikdə təcil yaranır.
Qaydalar
- 1Çevrə üzrə bərabərsürətli hərəkətdə sürətin modulu sabitdir.
- 2Sürət vektoru həmişə trayektoriyaya toxunan istiqamətdə yönəlir.
- 3Mərkəzəqaçma təcili həmişə çevrənin mərkəzinə doğru yönəlir.
- 4Mərkəzəqaçma təcili düsturu ilə hesablanır.
- 5Bucaq sürəti olarsa, düsturu da doğrudur.
- 6Xətti sürət düsturu ilə periodla radius arasında əlaqələnir.
- 7Sürətin modulu sabit olsa da, istiqamət dəyişdiyi üçün təcil sıfır deyil.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir