Səməd Vurğun — «Azərbaycan»
Vətən mövzulu lirik şeir.
Səməd Vurğun XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli şairlərindəndir və onun «Azərbaycan» şeiri vətən sevgisi mövzusunda yazılmış ən məşhur lirik əsərlərdən biridir. Şeir janr etibarilə lirikadır, yəni şairin doğma vətəninə bəslədiyi hiss və duyğuları, dərin məhəbbəti tərənnüm edir. Əsərdə şair Azərbaycanın təbiətinə, dağlarına, çaylarına, torpağına və xalqına olan sonsuz sevgisini coşqun bir dillə ifadə edir. Şeirin ən tanınmış misraları «El bilir ki, sən mənimsən, // Yurdum, yuvam, məskənimsən…» sözləridir; burada şair vətənə birbaşa müraciət edir və onu öz yurdu, yuvası, məskəni adlandırır. Şeirdə tərənnüm, müraciət (vətənə birbaşa səslənmə) və bədii təsvir vasitələri geniş işlədilmişdir. Bu əsər vətənpərvərlik ruhu, doğma torpağa bağlılıq duyğusu ilə oxucunu dərindən təsirləndirir və 7-ci sinifdə Səməd Vurğunun seçilmiş əsəri kimi öyrənilir.
Əsas terminlər
| Xüsusiyyət | Məlumat |
|---|---|
| Müəllif | Səməd Vurğun (əsl soyadı Vəkilov) |
| Əsərin adı | «Azərbaycan» |
| Janr / ədəbi növ | Lirik şeir (lirika) |
| Mövzu | Vətən sevgisi, doğma torpağa və xalqa bağlılıq |
| İdeya | Vətənə dərin məhəbbəti və sədaqəti tərənnüm etmək |
| Dövr | XX əsr Azərbaycan poeziyası |
| Bədii vasitə | Şeirdə təzahürü |
|---|---|
| Müraciət | Şairin vətənə birbaşa səslənməsi, onu «sən» deyə çağırması |
| Tərənnüm | Vətən sevgisinin coşqun, emosional dillə ucaldılması |
| Vətən obrazı | Vətənin sevilən, müraciət edilən canlı, doğma varlıq kimi təqdimi |
| Bədii təsvir | Azərbaycanın təbiətinin, dağlarının, çaylarının, torpağının canlandırılması |
- 1Mövzunu müəyyən et: Şeirin əsas mövzusu vətən sevgisidir: şair doğma torpağa, xalqa və təbiətə olan məhəbbətini ifadə edir.
- 2İdeyanı oxu: Əsas ideya vətənə olan dərin məhəbbəti və ona sədaqəti tərənnüm etməkdir; əsər oxucuda vətənpərvərlik ruhunu gücləndirir.
- 3Mətndən təsdiq tap: «El bilir ki, sən mənimsən, // Yurdum, yuvam, məskənimsən…» misralarında şair vətəni öz yurdu, yuvası və məskəni adlandırır.
- 1Müraciəti tap: Şair vətənə birbaşa «sən» deyə səslənir; bu, müraciət adlanan bədii vasitədir.
- 2Vətən obrazını oxu: Vətən soyuq coğrafi ərazi kimi yox, şairin sevdiyi, müraciət etdiyi canlı, doğma bir varlıq kimi təqdim olunur.
- 3Lirik mahiyyəti yoxla: Şeirdə hadisə süjeti deyil, şairin hiss və duyğularının tərənnümü ön plandadır; bu da əsərin lirik şeir olmasını əsaslandırır.
«Azərbaycan» şeirinin müəllifi Səməd Vurğundur, Mikayıl Müşfiq və ya başqa şair deyil. Müəllif sualında yalnız Səməd Vurğunu seç.
«Azərbaycan» lirik şeirdir (lirika) — nağıl, hekayə, pyes və ya epika deyil; çünki şairin hiss və duyğuları ön plandadır, hadisə süjeti yoxdur.
«Yurdum, yuvam, məskənimsən» sözlərində «sən» əvəzliyi vətəni (Azərbaycanı) bildirir, şairin anasını və ya dostunu deyil.
Səməd Vurğun XX əsr şairidir; onu XII, XVI və ya XVIII əsr şairləri ilə qarışdırma.
Qaydalar
- 1«Azərbaycan» şeirinin müəllifi Səməd Vurğundur; əsər janr etibarilə lirik şeirdir (lirika).
- 2Şeirin əsas mövzusu vətən sevgisi, doğma torpağa və xalqa bağlılıqdır.
- 3Şeirin tanınmış misraları: «El bilir ki, sən mənimsən, // Yurdum, yuvam, məskənimsən…».
- 4Şeirdə tərənnüm, vətənə müraciət (birbaşa səslənmə) və bədii təsvir vasitələrindən istifadə olunur.
- 5Səməd Vurğun XX əsr Azərbaycan poeziyasının görkəmli nümayəndəsidir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir