lit7-2.2· Fəsil 2: Vətən sevgisi, qəhrəmanlıq səhifələri· ~12 dəq

Qəhrəmanlıq nəsri

«Kəşfiyyatçılar», «Azad», «Babəkin andı».

Vətənpərvərlik və qəhrəmanlıq mövzulu nəsr əsərləri oxucuda vətən sevgisi, mərdlik və fədakarlıq hissləri tərbiyə edir. Bu əsərlər çox vaxt hekayə janrında yazılır; hekayə az obraz və hadisə üzərində qurulan kiçik həcmli epik (nəsr) əsərdir. Eyvaz Zeynallının «Kəşfiyyatçılar» hekayəsində müharibə şəraitində igid, cəsur uşaqların və əsgərlərin qəhrəmanlığı təsvir olunur. Mirzə İbrahimovun «Azad» əsərində azadlıq, vətən və xalqa bağlılıq ideyaları önə çəkilir. Mikayıl Rzaquluzadənin «Babəkin andı» əsəri isə xalq qəhrəmanı Babəkin yadelli işğalçılara qarşı mübarizəsindən, onun anddan və əqidədən dönməyən mərdliyindən bəhs edir. Beləliklə, bu nəsr nümunələrində əsas mövzu vətənpərvərlik və qəhrəmanlıqdır; obrazlar isə öz vətəninə, elinə sədaqətli, igid insanlardır. Müəllif ilə əsərin dəqiq uyğunluğunu bilmək bu mövzunun əsas tələbidir.

Əsas terminlər

nəsr — Bədii fikrin şeir ölçüsü olmadan, adi danışıq cümlələri ilə ifadə olunduğu epik yazı növü; «Kəşfiyyatçılar», «Azad» və «Babəkin andı» nəsr əsərləridir.
hekayə — Az obraz və hadisə üzərində qurulan kiçik həcmli epik (nəsr) əsər; «Kəşfiyyatçılar» bu janrda yazılıb.
qəhrəmanlıq — İgidlik, cəsarət və fədakarlıq göstərmə; bu nəsr nümunələrinin əsas mövzularından biridir.
vətənpərvərlik — Vətənə, elə bağlılıq və sədaqət hissi; qəhrəmanlıq nəsrinin əsas mövzusudur.
qəhrəman obrazı — Əsərdə öz vətəninə, elinə sədaqətli, igid insanın bədii təsviri; məsələn, «Kəşfiyyatçılar»dakı cəsur uşaq və əsgərlər.
Babək — «Babəkin andı» əsərinin baş qəhrəmanı; yadelli işğalçılara qarşı mübarizə aparan, anddan və əqidədən dönməyən xalq qəhrəmanı.
Müəllif və əsər uyğunluğu
ƏsərMüəllif
«Kəşfiyyatçılar»Eyvaz Zeynallı
«Azad»Mirzə İbrahimov
«Babəkin andı»Mikayıl Rzaquluzadə
Əsərlərin mövzu və janr cəhətləri
ƏsərJanrMövzu
«Kəşfiyyatçılar»Nəsr (hekayə)Müharibə şəraitində qəhrəmanlıq
«Azad»NəsrAzadlıq, vətən və xalqa bağlılıq
«Babəkin andı»NəsrBabəkin işğalçılara qarşı mübarizəsi
✎Qəhrəmanlıq ideyasının açılışı: «Babəkin andı»
  1. 1Müəllif və mövzu: Əsərin müəllifi Mikayıl Rzaquluzadədir; mövzusu xalq qəhrəmanı Babəkdir.
  2. 2Münaqişə: Babək yadelli işğalçılara qarşı mübarizə aparır.
  3. 3Xarakter cizgisi: Onun əsas keyfiyyəti anddan və əqidədən dönməyən mərdlikdir.
  4. 4Nəticə: Bu cizgilər əsəri qəhrəmanlıq mövzusunda nəsr nümunəsinə çevirir.
✎Əsər-müəllif uyğunlaşması addım-addım
  1. 1Əsəri tap: «Kəşfiyyatçılar» müharibə şəraitində igid uşaq və əsgərlərin qəhrəmanlığını təsvir edir.
  2. 2Müəllifi müəyyən et: Bu hekayənin müəllifi Eyvaz Zeynallıdır.
  3. 3Qarışdırma: «Azad» Mirzə İbrahimovun, «Babəkin andı» isə Mikayıl Rzaquluzadənindir.
  4. 4Yoxla: Hər müəllifə yalnız öz əsəri uyğun gəlir; cütləri bir-bir tutuşdur.
🚫Tez-tez səhv

«Azad»ı Eyvaz Zeynallıya aid etmə: «Azad» Mirzə İbrahimovundur; Eyvaz Zeynallı «Kəşfiyyatçılar»ı yazıb.

🚫Tez-tez səhv

«Kəşfiyyatçılar»ı Mikayıl Rzaquluzadəyə aid etmə: «Kəşfiyyatçılar» Eyvaz Zeynallınındır; Mikayıl Rzaquluzadə «Babəkin andı»nı yazıb.

🚫Tez-tez səhv

«Babəkin andı» ilə «Azad»ı yerini dəyişmə: «Babəkin andı» Mikayıl Rzaquluzadənin, «Azad» isə Mirzə İbrahimovundur.

⚠️Diqqət

Janrı düzgün göstər: hər üç əsər nəsrdir (lirik şeir, dram və ya xalq dastanı deyil); «Babəkin andı» da qəhrəmanlıq mövzusunda nəsr əsəridir.

Qaydalar

  1. 1Eyvaz Zeynallı «Kəşfiyyatçılar» əsərinin müəllifidir.
  2. 2Mirzə İbrahimov «Azad» əsərinin müəllifidir.
  3. 3Mikayıl Rzaquluzadə «Babəkin andı» əsərinin müəllifidir; əsər xalq qəhrəmanı Babək mövzusundadır.
  4. 4Bu əsərlərin janrı nəsrdir (hekayə); əsas mövzu vətənpərvərlik və qəhrəmanlıqdır.
  5. 5Müəllif ilə əsərin adını qarışdırmamaq lazımdır: hər müəllifə yalnız öz əsəri uyğun gəlir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq