chem7-3.1· III Bölmə: Hidrogen. Oksigen· ~13 dəq

Hidrogenin təbiətdə yayılması və alınması

\ceH2\ce{H2} — Kainatda ən geniş yayılmış element, alınma üsulları.

Hidrogen — kimyəvi elementlərin ən yüngülüdür, atom nömrəsi 1, nisbi atom kütləsi Ar=1A_r=1-dir. Kainatda ən geniş yayılmış element olub, ulduzların əsas tərkib hissəsini təşkil edir. Yer kürəsində sərbəst halda çox az rast gəlinir; əsasən birləşmələr şəklindədir: \ceH2O\ce{H2O} (su), \ceCH4\ce{CH4} (təbii qaz), neft və canlı orqanizmlərdə. Sənaye miqyasında hidrogen əsasən təbii qazın (\ceCH4\ce{CH4}) su buxarı ilə konversiyasından alınır: \ceCH4+H2O−>[t°,kat.]CO+3H2\ce{CH4 + H2O ->[t°, kat.] CO + 3H2}. Həmçinin suyun elektrolizi üsulu ilə də istehsal olunur: \ce2H2O−>[elektrik]2H2↑+O2↑\ce{2H2O ->[elektrik] 2H2↑ + O2↑}. Laboratoriyada isə metalların turşularla reaksiyası nəticəsində əldə edilir, məsələn: \ceZn+2HCl−>ZnCl2+H2↑\ce{Zn + 2HCl -> ZnCl2 + H2↑}. Hidrogen rəngsiz, qoxusuz, havadan yüngül qazdır. Onun molyar kütləsi M(\ceH2)=2 q/molM(\ce{H2})=2\ \text{q/mol} olub, havadan təqribən 14.5 dəfə yüngüldür.

📌Nümunə

Məsələn: laboratoriyada hidrogeni toplamaq üçün qabın ağzı yuxarı yox, aşağı tutulmalıdır, çünki hidrogen havadan yüngül olduğundan yuxarı qalxır.

Qaydalar

  1. 1Hidrogen kainatda ən geniş yayılmış elementdir, atom nömrəsi 1, Ar=1A_r=1.
  2. 2Sərbəst hidrogen Yerdə çox az olub, əsasən su, təbii qaz, neft və üzvi birləşmələrdə rast gəlinir.
  3. 3Sənayedə hidrogen əsasən metanın su buxarı ilə reaksiyasından (\ceCH4+H2O−>CO+3H2\ce{CH4 + H2O -> CO + 3H2}) və ya suyun elektrolizindən alınır.
  4. 4Laboratoriyada hidrogen metalların turşularla reaksiyasından alınır, məsələn \ceZn+2HCl−>ZnCl2+H2↑\ce{Zn + 2HCl -> ZnCl2 + H2↑}.
  5. 5Hidrogen rəngsiz, qoxusuz, havadan təqribən 14.5 dəfə yüngül qazdır (M(\ceH2)=2 q/molM(\ce{H2})=2\ \text{q/mol}).

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq