chem7-2.5· II Bölmə: Fiziki və kimyəvi hadisələr. Kimyəvi tənliklər· ~13 dəq

Yanma. Yanacaqların səmərəli yandırılması

Yanma reaksiyası, yanacaq növləri, səmərəli yanma.

Yanma maddənin oksigenlə şiddətli reaksiyaya girərək istilik və işıq ayırması prosesidir. Bu reaksiya ekzotermikdir, yəni ətrafa enerji ötürür. Yanmanın baş verməsi üçün üç əsas şərt ödənməlidir: yanan maddə (yanacaq), oksigen (adətən havadan alınır) və alışma temperaturu. Yanma zamanı yanacağın tərkibindən asılı olaraq müxtəlif məhsullar əmələ gəlir. Karbon tərkibli yanacaqların (kömür, təbii qaz, benzin) tam yanması nəticəsində karbon qazı (\ceCO2\ce{CO2}) və su (\ceH2O\ce{H2O}) ayrılır. Lakin oksigen yetərli olmadıqda natamam yanma baş verir və çox təhlükəli olan karbon monooksid (\ceCO\ce{CO}) hasil olur. \ceCO\ce{CO} rəngsiz, qoxusuz qaz olub, qanla birləşərək oksigen daşınmasını əngəlləyir, ciddi zəhərlənmələrə səbəb olur. Yanacaqlar bərk (kömür, odun), maye (benzin, mazut) və qaz (təbii qaz, propan) hallarında ola bilər. Yanacaqlardan səmərəli istifadə etmək üçün onların tam yanmasını təmin etmək lazımdır. Bunun üçün kifayət qədər hava axını vermək, yanacağı incə hissəciklərə bölərək oksigenlə təmas səthini artırmaq vacibdir.

📌Nümunə

Məsələn: metan qazının tam yanması \ceCH4+2O2>CO2+2H2O\ce{CH4 + 2O2 -> CO2 + 2H2O} tənliyi ilə ifadə olunur.

Qaydalar

  1. 1Yanma üçün üç şərt: yanan maddə, oksigen, alışma temperaturu.
  2. 2Tam yanma məhsulları əsasən \ceCO2\ce{CO2}\ceH2O\ce{H2O}-dır.
  3. 3Oksigen çatışmazlığında natamam yanma baş verir, zəhərli \ceCO\ce{CO} əmələ gəlir.
  4. 4\ceCO\ce{CO} rəngsiz, qoxusuz, çox təhlükəli qazdır.
  5. 5Yanacaqlar bərk, maye, qaz hallarında olur.
  6. 6Səmərəli yanma üçün hava axını bol, yanacaq incə hissəcikli olmalıdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir