Kimyəvi tənlik. Maddə kütləsinin saxlanması qanunu
Kimyəvi tənliklərin tərtibi, kütlənin saxlanması qanunu.
Kimyəvi tənlik – bu, kimyəvi reaksiyanın şərti yazılışıdır. Reaksiyaya girən maddələr (reagentlər) sol tərəfdə, əmələ gələn maddələr (məhsullar) isə sağ tərəfdə yazılır. Onların arasında ox (→) işarəsi qoyulur. Kimyəvi reaksiyalarda maddə kütləsinin saxlanması qanunu fəaliyyət göstərir. Bu qanuna əsasən (M.V.Lomonosov, 1748; A.Lavuazye, 1789), reaksiyaya girən maddələrin ümumi kütləsi əmələ gələn maddələrin ümumi kütləsinə bərabərdir. Atomlar yalnız yenidən qruplaşır, onların sayı dəyişmir. Bu səbəbdən tənliklər bərabərləşdirilməlidir: hər elementin atom sayı hər iki tərəfdə eyni olmalıdır. Bunun üçün əmsallardan (katsayılardan) istifadə edilir.
Məsələn: reaksiyası kimi balanslaşdırılır.
Qaydalar
- 1Kimyəvi tənlikdə reagentlər sol tərəfdə, məhsullar sağ tərəfdə yazılır, onların arasında ox işarəsi (→) qoyulur.
- 2Maddə kütləsinin saxlanması qanununa əsasən, reaksiyaya girən maddələrin kütlələri cəmi alınan maddələrin kütlələri cəminə bərabərdir.
- 3Tənlik bərabərləşdirilərkən yalnız əmsallar (molekul sayı) dəyişdirilir, indekslər (molekul daxilində atom sayı) sabit qalır.
- 4Hər elementin atom sayı tənliyin sol və sağ tərəfində bərabər olmalıdır.
- 5Əmsal seçərkən ən kiçik tam ədədlərdən istifadə olunur.
- 6Tənlik bərabərləşdirildikdə reaksiyanın keyfiyyət və kəmiyyət tərəfi ifadə olunur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir