chem7-2.2· II Bölmə: Fiziki və kimyəvi hadisələr. Kimyəvi tənliklər· ~13 dəq

Kimyəvi tənlik. Maddə kütləsinin saxlanması qanunu

Kimyəvi tənliklərin tərtibi, kütlənin saxlanması qanunu.

Kimyəvi tənlik – bu, kimyəvi reaksiyanın şərti yazılışıdır. Reaksiyaya girən maddələr (reagentlər) sol tərəfdə, əmələ gələn maddələr (məhsullar) isə sağ tərəfdə yazılır. Onların arasında ox (→) işarəsi qoyulur. Kimyəvi reaksiyalarda maddə kütləsinin saxlanması qanunu fəaliyyət göstərir. Bu qanuna əsasən (M.V.Lomonosov, 1748; A.Lavuazye, 1789), reaksiyaya girən maddələrin ümumi kütləsi əmələ gələn maddələrin ümumi kütləsinə bərabərdir. Atomlar yalnız yenidən qruplaşır, onların sayı dəyişmir. Bu səbəbdən tənliklər bərabərləşdirilməlidir: hər elementin atom sayı hər iki tərəfdə eyni olmalıdır. Bunun üçün əmsallardan (katsayılardan) istifadə edilir.

📌Nümunə

Məsələn: \ceFe+Cl2>FeCl3\ce{Fe + Cl2 -> FeCl3} reaksiyası \ce2Fe+3Cl2>2FeCl3\ce{2Fe + 3Cl2 -> 2FeCl3} kimi balanslaşdırılır.

Qaydalar

  1. 1Kimyəvi tənlikdə reagentlər sol tərəfdə, məhsullar sağ tərəfdə yazılır, onların arasında ox işarəsi (→) qoyulur.
  2. 2Maddə kütləsinin saxlanması qanununa əsasən, reaksiyaya girən maddələrin kütlələri cəmi alınan maddələrin kütlələri cəminə bərabərdir.
  3. 3Tənlik bərabərləşdirilərkən yalnız əmsallar (molekul sayı) dəyişdirilir, indekslər (molekul daxilində atom sayı) sabit qalır.
  4. 4Hər elementin atom sayı tənliyin sol və sağ tərəfində bərabər olmalıdır.
  5. 5Əmsal seçərkən ən kiçik tam ədədlərdən istifadə olunur.
  6. 6Tənlik bərabərləşdirildikdə reaksiyanın keyfiyyət və kəmiyyət tərəfi ifadə olunur.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir