Fikrət Qoca. Şuşa
Şuşanın təbiəti: qaya, duman və vüqar mənzərəsi.
Fikrət Qocanın “Şuşa” şeiri Şuşa şəhərinin və onun təbiətinin əzəmətini, gözəlliyini tərənnüm edir. Şair Daşaltı çayına yol vermək üçün dağın ətəyini yığmasını, rəngarəng daşları, qayaları, dumanı və çəmənləri canlı təsvirlərlə verir. Şeirdə təbiətlə yanaşı, Vətənə məhəbbət hissi də ön plandadır. Müəllif Şuşanı “Vətən torpağının heykəli” adlandırır və onun boz buludlara ucalmış vüqarını göstərir. Bədii vasitələrdən təşbeh, şəxsləndirmə və məcaz geniş istifadə olunur: günəş Simurq quşuna, qayalar sehrli qapılara bənzədilir; daşların dil açması, çəmənin yaşıl səsi ilə çağırması şəxsləndirmədir. Bu gün şeiri oxuyanda qəlbimizdə fərəh hissi oyanır, çünki Şuşa işğaldan azad olunmuşdur.
Məsələn: şair “Daşaltı çayına yol vermək üçün dağ öz ətəyini yığıb altına” misrası ilə təbiətin canlı və sanki insan kimi davrandığını göstərir.
Əsas terminlər
| Müəllif | Əsər | Janr | Əsas mövzu |
|---|---|---|---|
| Fikrət Qoca | Şuşa (ixtisarla) | Şeir | Şuşanın təbiəti: qaya, duman, çay, çəmən və əzəmət |
Bu cədvəl əsərin əsas məlumatlarını ümumiləşdirir.
| Bədii vasitə | Nümunə | İzah |
|---|---|---|
| Təşbeh | Günəş Simurq kimi qalxır dərədən | Günəş nağıl quşu Simurqa bənzədilib. |
| Şəxsləndirmə | Qulaq as, daşlar da dil açıbdır, dil | Daşlara insan kimi danışmaq xüsusiyyəti verilib. |
| Məcaz | Vətən torpağının heykəlisən sən | Şuşa Vətən torpağının heykəli adlandırılıb. |
Bədii təsvir vasitələri şeirin təsir gücünü artırır.
- 1Mövzunu müəyyənləşdirin: Şair Şuşanın təbiətini təsvir edir: Daşaltı çayı, qayalar, duman, çəmən və dağlar əsərdə canlanır.
- 2Bədii vasitələri tapın: Təşbeh: “Günəş Simurq kimi qalxır dərədən”; şəxsləndirmə: “daşlar da dil açıbdır”; məcaz: “Vətən torpağının heykəlisən sən”.
- 3İdeyanı müəyyənləşdirin: Şeirin ideyası Şuşanın əzəməti, gözəlliyi və onun Vətən torpağının simvolu olmasıdır.
- 4Müasir dövrdə əhəmiyyətini dəyərləndirin: Şuşa işğaldan azad olunduğu üçün şeiri oxuyanda qəlbimizdə fərəh, sevinc hissi baş qaldırır.
Şeir Şuşanın təbiətini, Daşaltı çayını, qayaları, dumanı və çəmənləri təsvir edir. Oxuyarkən bu mənzərəni təsəvvürə gətirin.
Diqqət: 'Simurq' nağıl quşudur, real quş deyil. Günəş dərədən qalxarkən ona bənzədilir.
Səhvə yol verməyin: Daşaltı çaydır, dağ adı deyil. Həmçinin Rəsul Rza bu şeirin müəllifi deyil; o, Fikrət Qocanın şeirləri haqqında fikir bildirib.
Qaydalar
- 1Hər sualda yalnız bir düzgün cavab seçin.
- 2Cavabı şeirin mətninə əsasən deyil, verilən fokus məlumatına əsasən müəyyənləşdirin.
- 3Bədii təsvir vasitələrini tanıyarkən misralardakı sözlərə diqqət yetirin.
- 4Daşaltı çay adıdır, dağ deyil; Simurq isə nağıl quşudur.
- 5Şeir təbiət lirikasıdır, döyüş səhnəsi yoxdur.
- 6Hər sualın dörd variantı var; yalnız biri doğrudur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10-dək sual seçilir