Oqtay Rza — «Xocalı»
Sinifdənxaric oxu; Xocalı faciəsi və yaddaş.
«Xocalı» şeirinin müəllifi Azərbaycan şairi və pedaqoqu Oqtay Rzadır (1934–2019). O, Salyan rayonunun Qalalı kəndində anadan olub, geologiya təhsili alsa da, ömrünün böyük hissəsini coğrafiya müəllimliyinə və poeziyaya həsr edib; 1981-ci ildən Yazıçılar Birliyinin üzvü, 2012-ci ildən isə «Əməkdar müəllim» fəxri adının sahibidir. «Xocalı» əsəri şeir janrındadır və 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə baş vermiş Xocalı soyqırımına həsr olunub — bu faciədə 613 dinc sakin, o cümlədən 106 qadın və 63 uşaq həlak olub. Şeirin əsas mövzusu və ideyası aydındır: doğma yurdun başına gələn faciəni unutmamaq, itkilərin acısını nəsildən-nəslə yaddaşda yaşatmaq və eyni zamanda gələcəyə mübarizə əzmi ilə baxmaqdır. Bu mövzunu öyrənərkən diqqət yetirməli olduğumuz — müəllifin adı, əsərin janrı (şeir) və Xocalı ilə bağlı əsas tarixi faktlardır (26 fevral 1992).
Məsələn, bir şagird şeirin məzmununu belə ümumiləşdirə bilər: şair Xocalı faciəsinin kədərini söz vasitəsilə xalqın yaddaşına həkk edir və gələcək nəsilləri bu faciəni unutmamağa çağırır.
Əsas terminlər
| Xüsusiyyət | Məlumat |
|---|---|
| Müəllif | Oqtay Rza (1934–2019) |
| Janr | Şeir |
| Həsr olunduğu hadisə | Xocalı soyqırımı (25–26 fevral 1992) |
| Əsas mövzu | Xocalı faciəsinin unudulmaması, milli yaddaş |
| Əsas ideya | Kədəri yaddaşda yaşatmaq və gələcəyə mübarizə əzmi ilə baxmaq |
| Müəllifin fəxri adı | «Əməkdar müəllim» (2012) |
| Müəllifin doğulduğu yer | Salyan rayonu, Qalalı kəndi |
Oqtay Rzanın «Xocalı» şeirinin əsas xüsusiyyətləri və müəllif haqqında qısa məlumat.
- 1Addım 1: Hadisəni müəyyən et: Şeir 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə baş vermiş Xocalı soyqırımına həsr olunub. Bu faciədə 613 dinc sakin, o cümlədən 106 qadın və 63 uşaq həlak olub.
- 2Addım 2: Müəllifin məqsədini anla: Oqtay Rza Xocalı faciəsinin kədərini söz vasitəsilə xalqın yaddaşına həkk edir. Onun məqsədi gələcək nəsilləri bu faciəni unutmamağa çağırmaqdır.
- 3Addım 3: Ümumiləşdirməni yaz: Şair Xocalı faciəsinin kədərini söz vasitəsilə xalqın yaddaşına həkk edir və gələcək nəsilləri bu faciəni unutmamağa çağırır. Şeirdə həm dərin kədər, həm də gələcəyə mübarizə əzmi hiss olunur.
Şagirdlər çox vaxt «Xocalı» şeirinin müəllifini səhv salırlar. Unutmayın: müəllif Oqtay Rzadır, başqa Xocalı mövzulu şeir müəllifləri ilə (məsələn, Xəlil Rza Ulutürk) qarışdırmayın.
Əsas rəqəmləri yadda saxlamaq üçün belə düşünün: 613 qurban — 6 (fevral ayı), 13 isə 1992-nin son iki rəqəmi ilə əlaqəli deyil, sadəcə ayrıca yadda saxlayın. 26 fevral tarixini isə «fevralın son həftəsi» kimi düşünə bilərsiniz.
Qaydalar
- 1«Xocalı» şeirinin müəllifi şair-pedaqoq Oqtay Rzadır (1934–2019, Salyan rayonunun Qalalı kəndində anadan olub).
- 2Əsər şeir janrındadır və 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə baş vermiş Xocalı soyqırımına həsr olunub.
- 3Şeirin mövzusu və ideyası — Xocalı faciəsinin unudulmaması, milli yaddaş, kədər və mübarizə əzmidir.
- 4Oqtay Rza 1981-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olub, 2012-ci ildə «Əməkdar müəllim» fəxri adına layiq görülüb.
- 5Xocalı soyqırımında 613 dinc sakin, o cümlədən 106 qadın və 63 uşaq həlak olub, 1275 nəfər girov götürülüb; şeir bu faciəni gələcək nəsillərin yaddaşında yaşatmağı qarşıya məqsəd qoyur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir