lit5-6.1· Fəsil 6: Sinifdənxaric oxu· ~13 dəq

Gülhüseyn Hüseynoğlu — «Müəllimin arzusu»

Sinifdənxaric oxu; müəllim əməyi.

Gülhüseyn Hüseynoğlu Azərbaycan yazıçısı və ədəbiyyatşünasıdır (1923–2013); o, ədəbi fəaliyyətə 1944-cü ildə «Ana» hekayəsi ilə başlamış, 1958-ci ildən Yazıçılar Birliyinin üzvü olmuş və 2005-ci ildə Azərbaycanın Xalq yazıçısı fəxri adına layiq görülmüşdür. Onun «Müəllimin arzusu» hekayəsi V sinif proqramının «Sinifdənxaric oxu» bölməsində öyrənilir. Əsərin qəhrəmanı Zəhra adlı bir şagird qızdır; o, sevimli müəllimlərinin yazısını öz xatirə albomuna toplamağı sevir. Bir gün Zəhra ana dili müəlliminə də albomunu uzadıb ondan yazı xahiş edir. Müəllim razılaşır və Zəhra sinif jurnalını gətirənədək albomuna öyüd-nəsihət, xeyir-dua məzmunlu bir şeir yazır. Hekayənin ən təsirli məqamı ondadır ki, sonradan bu sadə, təvazökar müəllimin əslində məşhur Azərbaycan şairi Mikayıl Müşfiq olduğu bəlli olur. Bu detal əsərin əsas ideyasını da açır: hər bir müəllim öz şagirdinin gələcəyinə inanır və onun üçün ən xeyirli arzuları bəsləyir. Bu mövzunu öyrənərkən diqqət yetirməli olduğumuz — müəllifin adı, əsərin janrı (hekayə) və əsas ideyasıdır (müəllimin şagirdinə diqqəti və qayğısı).

📌Nümunə

Məsələn, bir şagird hekayənin ideyasını belə ümumiləşdirə bilər: yaxşı müəllimin şagirdinə bəslədiyi diqqət və xeyirxah arzu onun həyatında dərin iz buraxa bilər.

Əsas terminlər

Gülhüseyn HüseynoğluAzərbaycan yazıçısı və ədəbiyyatşünası (1923–2013). «Müəllimin arzusu» hekayəsinin müəllifidir. 2005-ci ildə Azərbaycanın Xalq yazıçısı fəxri adına layiq görülmüşdür.
Hekayə«Müəllimin arzusu» əsərinin janrıdır. Kiçik həcmli nəsr əsəridir. Proqramın «Sinifdənxaric oxu» bölməsində öyrənilir.
ZəhraHekayənin baş qəhrəmanı, V sinif şagirdidir. O, sevimli müəllimlərinin yazısını öz xatirə albomuna toplamağı sevir.
Mikayıl MüşfiqMəşhur Azərbaycan şairidir. Hekayədə Zəhranın ana dili müəllimi kimi görünür. Əsərin sonunda onun əsl şəxsiyyəti bəlli olur.
Xatirə albomuZəhranın müəllimlərindən yazı topladığı albomdur. Hekayədə hadisələr bu albom ətrafında cərəyan edir.
Əsas ideyaMüəllimin şagirdinə göstərdiyi diqqət, qayğı və onun gələcəyi üçün etdiyi gözəl arzulardır. Əsərin adı da elə bunu ifadə edir.
«Müəllimin arzusu» hekayəsinin əsas elementləri
ElementMəlumat
MüəllifGülhüseyn Hüseynoğlu
JanrHekayə
Baş qəhrəmanZəhra (V sinif şagirdi)
Müəllim obrazıMikayıl Müşfiq (məşhur Azərbaycan şairi)
Əsas əşyaXatirə albomu
Əsas ideyaMüəllimin şagirdinə diqqəti, qayğısı və xeyirxah arzuları

Cədvəl hekayənin ən vacib elementlərini bir baxışda yadda saxlamağa kömək edir.

Əsas ideyanı necə ümumiləşdirməli
  1. 1Addım 1: Hadisələri xatırla: Zəhra müəllimindən albomuna yazı yazmasını xahiş edir. Müəllim ona öyüd-nəsihət və xeyir-dua məzmunlu bir şeir yazır.
  2. 2Addım 2: Ən təsirli məqamı tap: Hekayənin sonunda bəlli olur ki, bu sadə, təvazökar müəllim əslində məşhur şair Mikayıl Müşfiq imiş.
  3. 3Addım 3: Əsas fikri ifadə et: Yaxşı müəllimin şagirdinə bəslədiyi diqqət və xeyirxah arzu onun həyatında dərin iz buraxa bilər. Müəllimin şagirdinə inamı ən böyük arzudur.
🚫Tez-tez səhv

Səhv: Hekayənin müəllifini Mikayıl Müşfiq zənn etmək. Diqqət et: müəllif Gülhüseyn Hüseynoğludur, Mikayıl Müşfiq isə hekayədəki müəllim obrazıdır.

💡Qeyd

Yadda saxla: «Müəllimin arzusu» adı təsadüfi deyil — bu ad əsərin əsas ideyasını açır: hər bir müəllim öz şagirdinin gələcəyinə inanır və onun üçün ən xeyirli arzuları bəsləyir.

Qaydalar

  1. 1«Müəllimin arzusu» əsərinin müəllifi Gülhüseyn Hüseynoğludur; əsər hekayə janrındadır və proqramın «Sinifdənxaric oxu» bölməsində öyrənilir.
  2. 2Hekayənin baş qəhrəmanı Zəhra adlı V sinif şagirdidir; o, sevimli müəllimlərindən öz xatirə albomuna yazı almağı sevir.
  3. 3Zəhra ana dili müəlliminə albomuna yazı yazmasını xahiş edir; müəllim ona öyüd-nəsihət və xeyir-dua məzmunlu bir şeir yazır.
  4. 4Hekayənin sonunda bəlli olur ki, bu müəllim məşhur Azərbaycan şairi Mikayıl Müşfiq imiş — bu, əsərin ən təsirli məqamıdır.
  5. 5Əsərin əsas ideyası müəllimin şagirdinə göstərdiyi diqqət, qayğı və onun gələcəyi üçün etdiyi gözəl arzulardır — «Müəllimin arzusu» adı da elə bunu bildirir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir