Tofiq Bayram — «Alqış deyim»
Vətənə, həyata alqış.
Tofiq Bayram (1934–1991) Azərbaycan şairi və tərcüməçisidir; onun yaradıcılığında vətənə, xalqa və həyata dərin bağlılıq hissi mühüm yer tutur. «Alqış deyim» şeiri də bu ruhda yazılmış lirik əsərdir: şair burada vətənə, həyata və gözəlliyə alqış — yəni tərif, minnətdarlıq və xeyir-dua sözləri — deyir. Əsərin janrı şeirdir və o, birinci şəxsdən («mən deyim» formasında) birbaşa müraciət şəklində qurulub; bu quruluş şairin öz hiss və düşüncələrini səmimi şəkildə ifadə etməsinə imkan verir. Şeirin əsas ideyası aydındır: insan yaşadığı torpağın, həyatın və ətrafındakı gözəlliyin qədrini bilməli, ona minnətdarlıq etməlidir. «Alqış» sözü «tərif, xeyir-dua» mənasını verir və əks mənalı «qarğış» sözündən fərqləndirilməlidir. Bu mövzunu öyrənərkən diqqət yetirməli olduğumuz — müəllifin adı, əsərin janrı (şeir) və əsas mövzusudur (vətənə, həyata, gözəlliyə alqış və minnətdarlıq).
Məsələn, bir şagird şeirin məzmununu belə ümumiləşdirə bilər: şair vətənə, həyata və gözəlliyə alqış deyərək onlara bəslədiyi minnətdarlığı və heyranlığı ifadə edir.
Əsas terminlər
| Xüsusiyyət | Məlumat |
|---|---|
| Müəllif | Tofiq Bayram (1934–1991), Azərbaycan şairi və tərcüməçisi |
| Janr | Şeir |
| Danışıq forması | Birinci şəxsdən birbaşa müraciət («mən deyim») |
| Mövzu | Vətənə, həyata və gözəlliyə alqış — tərif, minnətdarlıq və xeyir-dua |
| Əsas ideya | İnsan yaşadığı torpağın, həyatın və ətrafındakı gözəlliyin qədrini bilməli, ona minnətdarlıq etməlidir |
Tofiq Bayramın «Alqış deyim» şeirinin əsas xüsusiyyətləri
- 1Müəllifi müəyyən et: Şeirin müəllifi Azərbaycan şairi və tərcüməçisi Tofiq Bayramdır (1934–1991).
- 2Əsərin janrını və quruluşunu göstər: Əsər şeir janrındadır; şair öz hiss və düşüncələrini birinci şəxsdən («mən deyim» formasında) birbaşa müraciət şəklində ifadə edir.
- 3Mövzunu açıqla: Şair vətənə, həyata və gözəlliyə alqış — yəni tərif, minnətdarlıq və xeyir-dua — deyir.
- 4Əsas ideyanı ümumiləşdir: Şair vətənə, həyata və gözəlliyə alqış deyərək onlara bəslədiyi minnətdarlığı və heyranlığı ifadə edir; əsas ideya odur ki, insan yaşadığı vətənin, həyatın və gözəlliyin qədrini bilib ona minnətdarlıq etməlidir.
Səhv: «Alqış» sözünü «qarğış» ilə qarışdırma. «Alqış» tərif və xeyir-dua, «qarğış» isə pislik arzulamaq mənasını verir — bunlar tamamilə əks mənalı sözlərdir.
Yadda saxla: «Alqış deyim» şeirini oxuyarkən «alqış» sözünün hansı ünvana yönəldiyinə diqqət et — şair üç ünvana (vətənə, həyata, gözəlliyə) alqış deyir. Bu üçlüyü V-H-G (Vətən, Həyat, Gözəllik) kimi yadda saxlaya bilərsən.
Qaydalar
- 1«Alqış deyim» şeirinin müəllifi Tofiq Bayramdır (1934–1991), Azərbaycan şairi və tərcüməçisidir.
- 2Əsər şeir janrındadır və şairin birinci şəxsdən birbaşa müraciəti («alqış deyim») formasında qurulub.
- 3Şeirin mövzusu vətənə, həyata və gözəlliyə alqış — yəni tərif, minnətdarlıq və xeyir-dua — deməkdir.
- 4«Alqış» sözü tərif və xeyir-dua mənasını verir; əks mənalı söz «qarğış»dır.
- 5Şeirin əsas ideyası insanın yaşadığı vətənin, həyatın və gözəlliyin qədrini bilib ona minnətdarlıq etməsidir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir