Layihə: Məmməd Namaz — «Vətəni çiçəkləndirmək lazımdır!»
Layihə; vətənə xidmət və əmək.
Məmməd Namaz Azərbaycanın tanınmış uşaq şairlərindən biridir; 1942-ci ildə Tovuz rayonunda anadan olub, ilk şeirini 1961-ci ildə çap etdirib və 1984-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Onun adı ilə bağlı V sinif ədəbiyyat proqramında «Vətəni çiçəkləndirmək lazımdır!» adlı layihə yer alır. Bu layihənin əsas ideyası ondan ibarətdir ki, vətənin çiçəklənməsi — yəni gözəlləşməsi və inkişafı — hər bir vətəndaşın, o cümlədən hər bir şagirdin öz əməyi ilə bağlıdır: ağac əkmək, təbiəti qorumaq, torpağı becərmək kimi kiçik işlər belə vətənə xidmətin bir hissəsidir. Layihə üzərində işləyərkən şagird əvvəlcə mövzunu seçir, bu mövzu ilə bağlı məlumat və müşahidələr toplayır, sonra fikirlərini ardıcıl və məntiqli şəkildə nəql edərək təqdim edir, sonda isə öz şəxsi münasibətini bildirir. Bu, ədəbiyyatda öyrənilən nəqletmə bacarığının real həyat layihəsinə tətbiqidir.
Məsələn: bir şagird bu layihə çərçivəsində öz kəndinin və ya şəhərinin həyətini yaşıllaşdırmaq üçün gördüyü işi ardıcıl addımlarla — «əvvəl..., sonra..., nəhayət...» — nəql edərək təqdim edə bilər.
Əsas terminlər
| Mərhələ | Təsviri |
|---|---|
| Mövzu seçimi | Şagird layihə üçün konkret mövzu seçir (məsələn, həyətin yaşıllaşdırılması, ağac əkilməsi). |
| Məlumat və nümunə toplama | Seçdiyi mövzu ilə bağlı məlumatlar və müşahidələr toplayır. |
| Fikrin nəql olunaraq təqdimi | Topladığı məlumatları ardıcıl və məntiqli şəkildə nəql edərək təqdim edir. |
| Nəticənin ümumiləşdirilməsi | Sonda öz şəxsi münasibətini bildirir, gördüyü işin əhəmiyyətini ümumiləşdirir. |
"Vətəni çiçəkləndirmək lazımdır!" layihəsinin dörd əsas mərhələsi.
- 1Əvvəl: Şagird layihə üçün "Həyətimizi yaşıllaşdıraq" mövzusunu seçdi. O, həyətdə hansı yerlərin boş olduğunu müşahidə etdi və hansı ağacları əkə biləcəyi barədə məlumat topladı.
- 2Sonra: Ailəsi ilə birlikdə həyətdə üç ədəd meyvə ağacı tingi əkdi. Hər tingin dibini bellədi, suvardı və tinglərin ətrafını hasarladı.
- 3Nəhayət: Bir neçə ay sonra tinglər böyüməyə başladı. Şagird layihənin sonunda bildirdi ki, bu kiçik iş belə onun vətəninin gözəlləşməsinə verdiyi töhfədir və vətənə xidmət böyük işlərdən deyil, kiçik addımlardan başlayır.
Səhv: Layihəni sadəcə Məmməd Namazın şeirini əzbərləmək kimi başa düşmək. Əslində bu, şagirdin öz əməli işini planlaşdırıb nəql etdiyi bir layihədir — şeir öyrənmək deyil, fəaliyyət göstərmək və onu təqdim etmək tələb olunur.
Nəqletmə zamanı "əvvəl", "sonra", "nəhayət" kimi ardıcıllıq bildirən sözlərdən istifadə et. Bu, hadisələri məntiqli və başa düşülən şəkildə izah etməyə kömək edir.
Qaydalar
- 1«Vətəni çiçəkləndirmək lazımdır!» — Məmməd Namazın adı ilə bağlı V sinif ədəbiyyat proqramındakı layihə mövzusudur.
- 2Məmməd Namaz (1942, Tovuz) uşaqlar üçün vətənpərvərlik və təbiət mövzusunda şeirlər yazan, 1984-cü ildən Yazıçılar Birliyinin üzvü olan şairdir.
- 3Layihənin əsas ideyası: vətənin çiçəklənməsi (gözəlləşməsi) hər kəsin öz əməyi — ağac əkmək, təbiəti qorumaq, torpağı becərmək — ilə bağlıdır.
- 4Layihə mərhələləri ardıcıl olur: mövzu seçimi → məlumat və nümunə toplama → fikrin nəql olunaraq təqdimi → nəticənin ümumiləşdirilməsi.
- 5Layihədə öz təcrübəsini izah edərkən şagird nəqletmə bacarığından — hadisə və müşahidələri ardıcıl, məntiqli izah etmək bacarığından — istifadə edir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir