Milli operamızın banisi
Üzeyir Hacıbəyli.
Üzeyir Hacıbəyli Azərbaycan xalqının yetirdiyi ən dahi bəstəkarlardan biridir və o, təkcə Azərbaycanın deyil, bütün Şərqin — müsəlman dünyasının — professional musiqisinin və operasının banisi sayılır. 1885-ci ildə Ağcabədidə anadan olan Üzeyir bəy hələ gənc yaşlarından milli musiqi ilə Avropa musiqi ənənələrini birləşdirmək arzusunda idi. Bu arzusunu 1908-ci ildə həyata keçirdi: Məhəmməd Füzulinin məşhur əsəri əsasında yazdığı «Leyli və Məcnun» operası Bakıda səhnəyə qoyuldu və Şərqdə, bütün müsəlman aləmində yazılan İLK opera oldu. Bundan sonra o, xalqın gündəlik həyatını gülüş və musiqi ilə əks etdirən «O olmasın, bu olsun» (1910) və xüsusilə dünya şöhrəti qazanmış «Arşın mal alan» (1913) musiqili komediyalarını, daha sonra isə xalq qəhrəmanlığını tərənnüm edən «Koroğlu» (1937) operasını yaratdı. Üzeyir Hacıbəyli həm də Azərbaycan Dövlət Himninin musiqisinin müəllifidir. Onun yaratdığı əsərlər bu gün də Azərbaycan mədəniyyətinin ən qiymətli incilərindən sayılır və milli musiqi mədəniyyətinin əsasını təşkil edir.
Məsələn: 1908-ci ildə səhnəyə qoyulan «Leyli və Məcnun» operası ilə Üzeyir Hacıbəyli təkcə Azərbaycanda deyil, bütün Şərqdə opera janrının banisinə çevrildi.
Əsas terminlər
| Əsərin adı | İl | Janr |
|---|---|---|
| Leyli və Məcnun | 1908 | Opera (Şərqdə ilk opera) |
| O olmasın, bu olsun | 1910 | Musiqili komediya |
| Arşın mal alan | 1913 | Musiqili komediya (dünya şöhrətli) |
| Koroğlu | 1937 | Opera (xalq qəhrəmanlığı) |
| Azərbaycan Dövlət Himni | — | Dövlət himni |
Üzeyir Hacıbəylinin yaratdığı əsas musiqili səhnə əsərləri və himn musiqisi
- 1Sual: Nə üçün Üzeyir Hacıbəyli bütün Şərqin opera banisi sayılır?
- 2Addım 1 — Əsəri müəyyən et: Üzeyir Hacıbəyli 1908-ci ildə 'Leyli və Məcnun' operasını yazmışdır. Bu opera Məhəmməd Füzulinin məşhur əsəri əsasında yaradılıb.
- 3Addım 2 — Tarixi əhəmiyyətini göstər: Bu opera bütün Şərqdə — müsəlman aləmində — yazılan İLK operadır. Ondan əvvəl Şərqdə professional opera mövcud deyildi.
- 4Addım 3 — Nəticəni formalaşdır: Beləliklə, Üzeyir Hacıbəyli 'Leyli və Məcnun' operası ilə təkcə Azərbaycanda deyil, bütün Şərqdə opera janrının banisinə çevrilmişdir.
Səhv: 'Leyli və Məcnun' operasını dünya şöhrətli əsər kimi xatırlamaq. Düzəliş: Dünya şöhrəti qazanan əsər 'Arşın mal alan' musiqili komediyasıdır (1913). 'Leyli və Məcnun' isə Şərqdə İLK opera olması ilə əhəmiyyətlidir.
Yadda saxla: Əsərləri xronoloji ardıcıllıqla — 1908 (Leyli və Məcnun) → 1910 (O olmasın, bu olsun) → 1913 (Arşın mal alan) → 1937 (Koroğlu). Himnin musiqisi də Üzeyir Hacıbəyliyə məxsusdur.
Qaydalar
- 1Üzeyir Hacıbəyli Azərbaycanın (və bütün Şərqin, müsəlman dünyasının) professional musiqisinin və operasının banisidir.
- 21908-ci ildə yazdığı «Leyli və Məcnun» operası Şərqdə yazılan İLK opera olmuşdur (Məhəmməd Füzulinin əsəri əsasında).
- 3«O olmasın, bu olsun» (1910) və dünya şöhrəti qazanmış «Arşın mal alan» (1913) Üzeyir Hacıbəylinin məşhur musiqili komediyalarıdır.
- 4Üzeyir Hacıbəyli xalq qəhrəmanlığını əks etdirən «Koroğlu» (1937) operasının müəllifidir.
- 5Üzeyir Hacıbəyli Azərbaycan Dövlət Himninin musiqisinin müəllifidir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir