Tariximizin qadın səhifələri
Sara Xatun və tarixdə qadınlar.
Azərbaycan tarixində qadınlar da dövlətçilik, diplomatiya və mədəniyyətin inkişafında mühüm iz qoymuşlar. Bunların ən məşhuru Sara Xatundur — Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin anası. O, ağlı, hikməti və uzaqgörənliyi ilə tanınan görkəmli diplomat idi; Ağqoyunlu dövlətinin xarici siyasətinin müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynamış, hətta Osmanlı sultanı II Mehmet (Fateh) ilə mühüm danışıqlar aparmışdır. Onu tarixdə Şərqin ilk diplomat qadınlarından biri hesab edirlər. Mədəniyyət sahəsində isə Qarabağ xanının qızı Xurşidbanu Natəvanın adı çəkilir — XIX əsrdə yaşamış istedadlı şair və rəssam idi, xeyriyyəçiliyi ilə də tanınırdı və Şuşaya su kəməri çəkdirmişdir. Bu iki qadının həyatı göstərir ki, qadınlar təkcə ailədə deyil, dövlətin idarəsində, sülh danışıqlarında və elm-mədəniyyət həyatında da fəal iştirak etmişlər. Bu mövzunu öyrənərkən şagirdlər tarixin təkcə hökmdar və sərkərdələrdən deyil, həm də ağıllı, iradəli qadınlardan ibarət olduğunu anlamalıdırlar.
Məsələn: Sara Xatun Ağqoyunlu hökmdarının anası kimi Osmanlı sultanı ilə diplomatik danışıqlar aparmış, Xurşidbanu Natəvan isə şair-rəssam kimi Azərbaycan mədəniyyətinə xidmət etmişdir.
Əsas terminlər
| Xüsusiyyət | Sara Xatun | Xurşidbanu Natəvan |
|---|---|---|
| Yaşadığı dövr | XV əsr | XIX əsr |
| Kimin qızı/anası | Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin anası | Qarabağ xanının qızı |
| Fəaliyyət sahəsi | Diplomatiya, dövlət idarəçiliyi | Şeir, rəssamlıq, xeyriyyəçilik |
| Əsas nailiyyəti | Osmanlı sultanı II Mehmet ilə diplomatik danışıqlar | Şuşa şəhərinə su kəməri çəkdirmişdir |
| Tarixdə yeri | Şərqin ilk diplomat qadınlarından biri | Azərbaycan mədəniyyətinə xidmət etmiş şair-rəssam |
Cədvəl 1: Azərbaycan tarixində iz qoymuş iki görkəmli qadının əsas xüsusiyyətləri
- 1Kimdir?: Sara Xatun Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin anasıdır.
- 2Nə ilə tanınır?: O, ağlı, hikməti və uzaqgörənliyi ilə tanınan görkəmli diplomat olmuşdur.
- 3Nə etmişdir?: Ağqoyunlu dövlətinin xarici siyasətinin müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynamış, Osmanlı sultanı II Mehmet (Fateh) ilə mühüm danışıqlar aparmışdır.
- 4Nəticə: Buna görə də Sara Xatun tarixdə Şərqin ilk diplomat qadınlarından biri hesab olunur.
Səhv: Sara Xatunu Ağqoyunlu hökmdarı kimi təqdim etmək. Düzgünü: Sara Xatun Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin ANASI olmuşdur, özü hökmdar deyildi. Onun gücü diplomatiya və ağılında idi.
Diqqət: Xurşidbanu Natəvan Sara Xatunla eyni dövrdə yaşamamışdır. Sara Xatun XV əsrdə, Natəvan isə XIX əsrdə yaşamışdır. Onları qarışdırmayın — hər ikisi Azərbaycan tarixində mühüm qadın olsa da, tamamilə fərqli dövrlərin və fərqli fəaliyyət sahələrinin nümayəndələridir.
Qaydalar
- 1Sara Xatun Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin anası və məşhur diplomat olmuşdur.
- 2Sara Xatun ağlı və hikməti ilə tanınmış, Osmanlı sultanı II Mehmet (Fateh) ilə diplomatik danışıqlar aparmışdır.
- 3Sara Xatun tarixdə Şərqin ilk diplomat qadınlarından biri hesab olunur.
- 4Xurşidbanu Natəvan Qarabağ xanının qızı, XIX əsrdə yaşamış istedadlı şair və rəssam idi.
- 5Natəvan xeyriyyəçiliyi ilə də tanınmış, Şuşa şəhərinə su kəməri çəkdirmişdir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir