phys7-2.4· 2. Qüvvə· ~13 dəq

Nyutonun III qanunu

Təsir və əks-təsir qanunu.

Nyutonun üçüncü qanunu, yaxud təsir-əks təsir qanunu qarşılıqlı təsir haqqındadır. İki cisim qarşılıqlı təsirdə olduqda birinci cismin ikinciyə tətbiq etdiyi qüvvə (F⃗12\vec{F}_{12}) ilə ikinci cismin birinciyə tətbiq etdiyi qüvvə (F⃗21\vec{F}_{21}) modulca bərabər, istiqamətcə əks olur: F⃗12=−F⃗21\vec{F}_{12} = -\vec{F}_{21}. Bu qüvvələr eyni bir düz xətt boyunca yönəlir, lakin müxtəlif cisimlərə tətbiq olunduğuna görə bir-birini tarazlaşdırmır və cəmlənə bilmir. Təsir-əks təsir qüvvələri həmişə cüt-cüt mövcuddur: əgər cisim A cisim B-yə qüvvə ilə təsir edirsə, B də A-ya eyni zamanda əks qüvvə ilə təsir göstərir.

📌Nümunə

Məsələn, masanın üzərindəki kitab Yerin cazibə qüvvəsi ilə aşağı dartılır; kitabın Yerə əks təsiri Yerin mərkəzinə doğru çox kiçikdir. Kitab masaya F1F_1 qüvvəsi ilə basdıqda, masa kitaba yuxarı yönəlmiş eyni modullu F2F_2 reaksiya qüvvəsi ilə cavab verir. Burada F1F_1 və F2F_2 müxtəlif cisimlərə tətbiq olunur — kitab-masa cütü üçün təsir-əks təsir qüvvələridir. Məsələn: bir qayıqdan sahilə tullanarkən ayaqlarınız qayığı arxaya itələyir, qayıq isə sizi irəliyə doğru eyni güclə itələyir.

Qaydalar

  1. 1Təsir-əks təsir qüvvələri həmişə cüt-cüt mövcuddur.
  2. 2Qüvvələr modulca bərabər, istiqamətcə əksdir.
  3. 3Qüvvələr müxtəlif cisimlərə tətbiq olunduğu üçün bir-birini tarazlaşdırmır.
  4. 4Hər iki qüvvə eyni təbiətə malikdir (məsələn, hər ikisi cazibə və ya elastiklik qüvvəsidir).
  5. 5Təsir-əks təsir qüvvələri eyni anda yaranır və heç biri digərindən gecikmir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq