Azərbaycan uşaq nəsri
«Qızıl qönçələr», «Nəvə», «Bahar».
Azərbaycan ədəbiyyatında uşaq aləminə və uşaq taleyinə həsr olunmuş bir sıra dəyərli nəsr əsərləri vardır; bu əsərlər kiçik qəhrəmanların hiss-həyəcanını, saf duyğularını və böyüklər dünyası ilə qarşılaşdıqları sınaqları təsvir edir. Ənvər Məmmədxanlının «Qızıl qönçələr» əsərində uşaq dünyasının incə, kövrək gözəlliyi və saflığı ön plana çəkilir. Mir Cəlalın (1908-1978) «Bahar» hekayəsində uşağın daxili aləmi, sevinci və ümidləri baharın oyanışı ilə bağlanaraq canlandırılır. Müasir yazıçı Elçin Hüseynbəylinin «Nəvə» hekayəsi isə nəvə ilə nəsillər arasındakı mehriban münasibəti, sevgi və qayğı duyğularını əks etdirir. Bütün bu əsərlər janr etibarilə nəsrə — hekayə növünə aiddir və qısa, yığcam süjet üzərində qurulur. Hekayə az sayda obraz və hadisə ilə oxucuya dərin bir hiss və ideya çatdıran nəsr janrıdır. Beləliklə, müəllif↔əsər bağlılığını dəqiq bilmək vacibdir: «Qızıl qönçələr» Ənvər Məmmədxanlının, «Bahar» Mir Cəlalın, «Nəvə» isə Elçin Hüseynbəylinindir.
Əsas terminlər
| Əsər | Müəllif |
|---|---|
| «Qızıl qönçələr» | Ənvər Məmmədxanlı |
| «Bahar» | Mir Cəlal |
| «Nəvə» | Elçin Hüseynbəyli |
| Əsər | Janr | Mövzu |
|---|---|---|
| «Qızıl qönçələr» | Nəsr (hekayə) | Uşaq dünyasının saflığı və gözəlliyi |
| «Bahar» | Hekayə | Uşağın daxili aləmi, baharın oyanışı |
| «Nəvə» | Hekayə | Nəvə ilə nəsillər arasındakı mehriban münasibət |
- 1Müəllif və janr: «Bahar» Mir Cəlalın (1908-1978) hekayəsidir, yəni nəsr janrına aiddir.
- 2Təsvir: Uşağın daxili aləmi, sevinci və ümidləri baharın oyanışı və təbiətin canlanması ilə bağlanaraq canlandırılır.
- 3Bədii məqsəd: Bahar fəslinin uşaq obrazı ilə bağlanması uşağın saf, ümidli daxili aləmini təbiətin oyanışı ilə paralel canlandırmağa xidmət edir.
- 1Əsəri tap: Verilən əsərin adına diqqət yetir, məsələn «Nəvə».
- 2Müəllifi yadda saxla: «Nəvə» müasir yazıçı Elçin Hüseynbəylinindir; «Qızıl qönçələr» Ənvər Məmmədxanlının, «Bahar» Mir Cəlalındır.
- 3Cütlüyü yoxla: Düzgün cütlük: Ənvər Məmmədxanlı — «Qızıl qönçələr»; Mir Cəlal — «Bahar»; Elçin Hüseynbəyli — «Nəvə».
«Bahar»ı Ənvər Məmmədxanlıya aid etmə: «Bahar» Mir Cəlalındır, Ənvər Məmmədxanlı isə «Qızıl qönçələr»in müəllifidir.
«Nəvə»ni Mir Cəlala aid etmə: «Nəvə» Elçin Hüseynbəylinindir, Mir Cəlal «Bahar» hekayəsinin müəllifidir.
Bu əsərləri şeir janrı ilə qarışdırma: «Qızıl qönçələr», «Bahar» və «Nəvə» nəsrə (hekayəyə) aiddir, qəsidə, qəzəl, rübai və ya poema deyil.
Mir Cəlalın yaşadığı illər 1908-1978-dir; bunu Vaqifin (1717-1797) və ya Füzulinin (1494-1556) dövrü ilə qarışdırma.
Qaydalar
- 1«Qızıl qönçələr» əsərinin müəllifi Ənvər Məmmədxanlıdır; əsər uşaq aləminin saflığını və gözəlliyini əks etdirir.
- 2«Bahar» hekayəsinin müəllifi Mir Cəlaldır (1908-1978); hekayə uşağın daxili aləmini və ümidlərini baharla bağlayır.
- 3«Nəvə» hekayəsinin müəllifi müasir yazıçı Elçin Hüseynbəylidir; əsər nəvə ilə nəsillər arasındakı mehriban münasibəti təsvir edir.
- 4Bu əsərlərin hamısı janr baxımından nəsrə — hekayəyə aiddir; mövzusu uşaq aləmi və uşaq taleyidir.
- 5Hekayə az sayda obraz və hadisə ilə dərin ideya çatdıran kiçikhəcmli nəsr janrıdır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir