Məhlulun tərkibinin keyfiyyət xüsusiyyətləri. Həllolma əmsalı
Həllolma, həllolma əmsalı, temperaturun təsiri.
Həllolma — maddənin müəyyən həlledicidə bircins sistem (məhlul) əmələ gətirmə qabiliyyətidir. Həllolma əmsalı müəyyən temperaturda 100 q həlledicidə maksimum həll ola bilən maddənin qramla kütləsidir. Bu göstərici maddənin təbiətindən, temperaturdan və təzyiqdən (xüsusilə qazlar üçün) asılıdır. Bərk maddələrin əksəriyyətinin həllolması temperatur artdıqca yüksəlir, qazların həllolması isə azalır. Təzyiqin artması qazların məhlulda həllolmasını artırır (Henri qanunu). 'Bənzər bənzərdə həll olur' prinsipinə əsasən qütb maddələr qütb həlledicilərdə (məsələn, duzlar suda), qeyri-qütb maddələr isə qeyri-qütb həlledicilərdə (məsələn, yağlar benzində) yaxşı həll olur. Həllolma əmsalının qiymətinə görə məhlullar doymuş, doymamış və ya ifrat doymuş ola bilər. Doymuş məhlulda həll olan maddənin kütləsi həmin temperaturada həllolma əmsalına uyğun gəlir.
Məsələn: 20°C-də -ün həllolma əmsalı su olduğu üçün, bu temperaturda suda yalnız duz həll olur; daha çox duz əlavə edilərsə çöküntü əmələ gəlir.
Qaydalar
- 1Həllolma əmsalı müəyyən temperaturda 100 q həlledicidə maksimum həll ola bilən maddənin kütləsini göstərir.
- 2Bərk maddələrin həllolması adətən temperatur artdıqca artır.
- 3Qazların həllolması temperatur artdıqca azalır, təzyiq artdıqca isə artır.
- 4"Bənzər bənzərdə həll olur" prinsipi həllolmanın əsas qaydasıdır: qütb maddələr qütb həlledicilərdə, qeyri-qütb maddələr qeyri-qütb həlledicilərdə yaxşı həll olur.
- 5Doymuş məhlulda həll olan maddənin kütləsi ilə həlledicinin kütləsi arasında nisbət həmin temperatur üçün sabitdir (həllolma əmsalına bərabərdir).
- 6Məhlulun kütləsi həlledicinin kütləsi ilə həll olan maddənin kütləsinin cəminə bərabərdir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir