Boris Polevoy — «Mən gölməçələrdən atıla bilirəm»
Əsər üzərində iş; iradə və mübarizə (tərcümə).
Bu mövzuda dünya ədəbiyyatından tərcümə edilmiş bir nümunə ilə tanış oluruq: rus yazıçısı Boris Polevoyun «Mən gölməçələrdən atıla bilirəm» adlı hekayəsi ilə. Bu parça Polevoyun «Əsl insan haqqında dastan» adlı geniş əsərindən götürülüb və Azərbaycan dilinə tərcümə olunub — deməli, bu, Azərbaycan orijinalı deyil, dünya ədəbiyyatı nümunəsidir. Əsərin qəhrəmanı pilot Aleksey Meresyevdir: İkinci Dünya müharibəsi illərində döyüş təyyarəsi qəzaya uğrayır və o, hər iki ayağını itirir. Lakin Meresyev ruhdan düşmür — güclü iradəsi sayəsində protezlərlə yenidən yeriməyi, qaçmağı, hətta tullanmağı öyrənir və yenidən döyüşə, göylərə qayıdır. Hekayənin əsas ideyası budur: insan öz iradəsi ilə ən ağır fiziki çətinlikləri belə məğlub edə bilər. Əsər üzərində işləyərkən biz mətni oxuyur, qəhrəmanın hərəkətlərini təhlil edir və müəllifin bu hərəkətlər vasitəsilə hansı ideyanı çatdırdığını müəyyənləşdiririk.
Məsələn, Meresyevin gölməçələrdən uğurla tullanması səhnəsi onun artıq sağaldığını və köhnə həyatına — uçuşa — qayıda biləcəyini sübut edən rəmzi bir andır.
Əsas terminlər
| Mövzu | Məlumat |
|---|---|
| Müəllif | Boris Polevoy (rus yazıçısı) |
| Əsərin tam adı | «Əsl insan haqqında dastan» |
| Öyrənilən parça | «Mən gölməçələrdən atıla bilirəm» |
| Qəhrəman | Pilot Aleksey Meresyev |
| Hadisələrin vaxtı | İkinci Dünya müharibəsi illəri |
| Əsas ideya | İnsan öz iradəsi ilə ən ağır fiziki çətinlikləri belə məğlub edə bilər |
| Ədəbi növ | Dünya ədəbiyyatı nümunəsi (tərcümə), Azərbaycan orijinalı deyil |
«Mən gölməçələrdən atıla bilirəm» hekayəsi haqqında ümumi məlumat
- 1Səhnənin təsviri: Meresyev protezlərlə gölməçələrdən uğurla tullanır. Bu, onun aylarla davam edən çətin məşqlərinin nəticəsidir.
- 2Qəhrəmanın hərəkəti: Meresyev tullanmağı bacardığını görəndə sevinir — bu hərəkət onun özünə inamını bərpa edir.
- 3Müəllifin ideyası: Bu səhnə rəmzi məna daşıyır: Meresyev artıq sağalıb, köhnə həyatına — uçuşa — qayıda bilər. Müəllif göstərir ki, iradə insana ən böyük maneələri belə dəf etməyə imkan verir.
Səhv: Şagirdlər bu əsəri Azərbaycan ədəbiyyatı nümunəsi kimi təqdim edirlər. Unutmayın: bu, rus yazıçısı Boris Polevoyun əsərindən tərcümə edilmiş dünya ədəbiyyatı nümunəsidir.
Meresyev soyadını yadda saxlamaq üçün: «Meresyev» — «Mərd» sözü ilə səsləşir. O, mərdliyi və iradəsi ilə çətinliklərə qalib gələn bir qəhrəmandır.
Qaydalar
- 1«Mən gölməçələrdən atıla bilirəm» rus yazıçısı Boris Polevoyun əsərindən tərcümə edilmiş bir parçadır, Azərbaycan orijinalı deyil.
- 2Əsərin qəhrəmanı pilot Aleksey Meresyevdir; o, İkinci Dünya müharibəsində hər iki ayağını itirsə də, mübarizədən əl çəkmir.
- 3Meresyev protezlərlə yenidən yeriməyi, qaçmağı və tullanmağı öyrənərək iradəsinin gücünü sübut edir.
- 4Hekayənin əsas ideyası insanın öz iradəsi ilə ağır fiziki çətinlikləri məğlub edə bilməsidir.
- 5Bu parça Polevoyun «Əsl insan haqqında dastan» adlı geniş əsərindən götürülüb və dərslikdə «Prezident məni tanıyırdı» fəslində «əsər üzərində iş» kimi öyrənilir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir