«Üçrəngli bayraq» mövzusunda esse
Esse yazısı; təsvir bacarığı.
«Üçrəngli bayraq» mövzusunda esse yazarkən şagird həm Azərbaycan bayrağının rəmzi mənasını bilməli, həm də təsvir bacarığından istifadə etməlidir. Esse üç hissədən ibarət olur: girişdə mövzu təqdim edilir (bayraq vətənin ən əziz simvoludur), əsas hissədə bayraq təsvir olunur və rənglərin mənası açıqlanır — mavi türklüyü, qırmızı tərəqqini, yaşıl isə islamı simvolizə edir; qırmızı zolağın ortasındakı ağ aypara və səkkizguşəli ulduz da vətən rəmzinin bir hissəsidir. Nəticədə isə yazıçı öz hiss və düşüncələrini ümumiləşdirir, bayrağa olan sevgisini ifadə edir. Yaxşı esse quru sadalama ilə deyil, canlı təsvir vasitələri — epitet və təşbeh — ilə yazılır ki, oxucu bayrağı gözü önündə canlandıra bilsin.
Məsələn: «Göy səma kimi mavi, qızıl günəş kimi qırmızı, bahar çəməni kimi yaşıl zolaqları ilə bayrağımız vətənin üç əziz dəyərini — türklüyümüzü, tərəqqimizi və mənəviyyatımızı — bir arada yaşadır» cümləsi həm təsvir, həm də məzmun baxımından güclü nümunədir.
Əsas terminlər
| Rəng | Mənası | Yerləşdiyi zolaq |
|---|---|---|
| Mavi | Türklüyü simvolizə edir | Yuxarı (birinci) zolaq |
| Qırmızı | Tərəqqini, müasirliyi simvolizə edir | Orta (ikinci) zolaq |
| Yaşıl | İslamı simvolizə edir | Aşağı (üçüncü) zolaq |
Bayrağın üç rəngi Azərbaycan xalqının üç əsas dəyərini ifadə edir. Qırmızı zolağın ortasında ağ aypara və səkkizguşəli ulduz yerləşir.
- 1Giriş — mövzunun təqdimatı: Bayraq hər bir xalqın, hər bir vətənin ən əziz simvoludur. Azərbaycanın üçrəngli bayrağı da bizim milliliyimizi, keçmişimizi və gələcəyimizi özündə birləşdirən müqəddəs rəmzdir.
- 2Əsas hissə — bayrağın təsviri və rənglərin mənası: Göy səma kimi mavi, qızıl günəş kimi qırmızı, bahar çəməni kimi yaşıl zolaqları ilə bayrağımız vətənin üç əziz dəyərini — türklüyümüzü, tərəqqimizi və mənəviyyatımızı — bir arada yaşadır. Qırmızı zolağın tam ortasında ağ aypara və səkkizguşəli ulduz qürurla parlayır.
- 3Bədii vasitələrin təhlili: Bu cümlədə təşbehlər («göy səma kimi», «qızıl günəş kimi», «bahar çəməni kimi») rəngləri oxucunun gözü önündə canlandırır. Epitetlər («əziz dəyər», «qürurla parlayır») isə emosional təsiri gücləndirir.
- 4Nəticə — şəxsi hisslərin ifadəsi: Üçrəngli bayrağımız mənim üçün təkcə bir parça deyil, vətənimin ruhu, xalqımın qürurudur. Onu hər görəndə qəlbim fərəhlə dolur.
Səhv: Essenin əsas hissəsində rəngləri sadəcə sadalamaq (mavi, qırmızı, yaşıl). Əvəzində hər rəngin mənasını açıqlamalı və canlı təsvir vasitələrindən (epitet, təşbeh) istifadə etməlisən.
Yadda saxla: Yaxşı təsviri esse yazmaq üçün «necədir?» sualına cavab ver. Bayrağı elə təsvir et ki, oxucu onu gözü önündə canlandıra bilsin. Epitet (bədii təyin) və təşbeh (bənzətmə) sənin əsas köməkçilərindir.
Qaydalar
- 1Esse üç hissədən ibarətdir: giriş, əsas hissə, nəticə.
- 2Azərbaycan bayrağı yuxarıdan aşağı mavi, qırmızı, yaşıl rəngli üç üfüqi zolaqdan ibarətdir.
- 3Rənglərin mənası: mavi — türklüyü, qırmızı — tərəqqini (müasirliyi), yaşıl — islamı simvolizə edir.
- 4Qırmızı zolağın ortasında ağ aypara və səkkizguşəli ulduz təsvir olunub — bu da vətən rəmzinin vacib hissəsidir.
- 5Yaxşı təsviri esse epitet və təşbeh kimi bədii vasitələrdən istifadə edərək canlı təəssürat yaradır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir