hist5-2.3· II Bölmə: Azərbaycan dövlətləri· ~13 dəq

Səlcuqlar və Azərbaycan

Səlcuq türkləri və Azərbaycan.

XI əsrdə Azərbaycan tarixində mühüm hadisə baş verdi: Orta Asiyadan gələn oğuz-türk mənşəli Səlcuq tayfaları Azərbaycan ərazisinə axın etməyə başladılar. Səlcuqlar öz adları ilə bağlı Böyük Səlcuq imperiyasını yaratmışdılar və bu böyük imperiyanın ilk məşhur hökmdarı Toğrul bəy olmuşdur. Səlcuqların gəlişi ilə Azərbaycan get-gedə Böyük Səlcuq imperiyasının tərkibinə qatıldı. Diqqət etmək lazımdır ki, Səlcuqlar Azərbaycanda türk dilini ilk dəfə yaratmadılar — ölkədə artıq yerli türk tayfaları yaşayırdı; Səlcuqların axını isə bu yerli türk əhalisinin sayını və mövqeyini daha da gücləndirdi. Nəticədə türk dili və mədəniyyəti ölkədə daha da möhkəmləndi. Beləliklə, Səlcuqların gəlişi Azərbaycan xalqının etnik simasının — yəni müasir Azərbaycan xalqının formalaşmasında mühüm rol oynadı. Toğrul bəyin adı da elə buna görə tariximizdə xüsusi yer tutur.

📌Nümunə

Məsələn: XI əsrdə oğuz-türk mənşəli Səlcuq tayfaları Azərbaycana gəldi, ölkə Toğrul bəyin hökmdar olduğu Böyük Səlcuq imperiyasının tərkibinə qatıldı və nəticədə Azərbaycanda türk dili, mədəniyyəti daha da möhkəmləndi.

Əsas terminlər

Səlcuqlar — Oğuz-türk mənşəli tayfalar; XI əsrdə Orta Asiyadan Azərbaycan ərazisinə axın etmişlər.
Toğrul bəy — Böyük Səlcuq imperiyasının ilk məşhur hökmdarı (sultanı).
Böyük Səlcuq imperiyası — Səlcuq tayfalarının yaratdığı böyük dövlət; Azərbaycan onun tərkibinə qatılmışdır.
XI əsr — Səlcuqların Azərbaycana axın etdiyi və ölkənin Böyük Səlcuq imperiyasına qatıldığı tarixi dövr.
Oğuz türkləri — Səlcuqların mənsub olduğu türk qolu; Orta Asiyadan gəlmişlər.
Etnik sima — Xalqın milli kimliyi; Səlcuqların gəlişi müasir Azərbaycan xalqının formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.
Səlcuqlar haqqında əsas məlumatlar
MövzuMəlumat
MənşəyiOğuz-türk mənşəli tayfalar, Orta Asiyadan gəlmişlər
Gəliş dövrüXI əsr
İlk məşhur hökmdarToğrul bəy
Yaratdıqları dövlətBöyük Səlcuq imperiyası
Azərbaycana təsiriTürk dili və mədəniyyəti daha da möhkəmləndi; etnik simanın formalaşmasına təsir etdi

Səlcuqların mənşəyi, hökmdarı, dövləti və Azərbaycana təsiri

✎Səlcuqların Azərbaycana təsiri necə baş verdi?
  1. 1Başlanğıc: XI əsrdə oğuz-türk mənşəli Səlcuq tayfaları Orta Asiyadan Azərbaycan ərazisinə axın etməyə başladılar.
  2. 2İmperiyaya qatılma: Azərbaycan get-gedə Toğrul bəyin hökmdar olduğu Böyük Səlcuq imperiyasının tərkibinə qatıldı.
  3. 3Nəticə: Nəticədə Azərbaycanda artıq mövcud olan türk dili və mədəniyyəti daha da möhkəmləndi, müasir Azərbaycan xalqının etnik siması formalaşdı.
🚫Tez-tez səhv

Səhv: Səlcuqlar Azərbaycanda türk dilini ilk dəfə yaratdılar. Düzgün: Ölkədə artıq yerli türk tayfaları yaşayırdı; Səlcuqların gəlişi türk dilinin və mədəniyyətinin mövqeyini daha da gücləndirdi.

💡Qeyd

Toğrul bəy adını yadda saxlamaq üçün ipucu: O, Böyük Səlcuq imperiyasının ilk məşhur hökmdarıdır — "ilk" və "məşhur" sözləri onun adı ilə bağlıdır.

Qaydalar

  1. 1Səlcuqlar oğuz-türk mənşəli tayfalar idi və Orta Asiyadan gəlmişdilər.
  2. 2XI əsrdə Səlcuq tayfaları Azərbaycana axın etdi və ölkə Böyük Səlcuq imperiyasının tərkibinə qatıldı.
  3. 3Toğrul bəy Səlcuqların ilk məşhur hökmdarı (sultanı) kimi tanınır.
  4. 4Səlcuqların gəlişi Azərbaycanda artıq mövcud olan türk dilinin və mədəniyyətinin daha da möhkəmlənməsinə səbəb oldu.
  5. 5Səlcuqların Azərbaycana axını ölkənin etnik simasının — müasir Azərbaycan xalqının formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq