hist5-2.1· II Bölmə: Azərbaycan dövlətləri· ~13 dəq

Əsarətə barışmayan qəhrəman

Babək və Xürrəmilər hərəkatı.

IX əsrdə Azərbaycan Ərəb Xilafətinin ağır zülmü altında idi: xalqdan böyük vergilər yığılır, dini və milli hüquqlar tapdalanırdı. Bu ədalətsizliyə qarşı Azərbaycanda Xürrəmilər adlanan geniş xalq azadlıq hərəkatı baş qaldırdı və bu hərəkata Babək başçılıq etdi. Babək 816-cı ildən başlayaraq 20 ildən çox müddətdə Xilafətin qüdrətli qoşunlarına qarşı inadla müqavimət göstərdi və dəfələrlə onları məğlub etdi. Onun hərəkatının əsas dayağı əlçatmaz dağlıq ərazidə yerləşən Bəzz qalası idi. Xilafət Babəki məğlub etmək üçün dəfələrlə böyük qüvvələr göndərsə də, uzun müddət buna nail ola bilmədi; nəhayət 837-ci ildə Bəzz qalası süqut etdi, Babək əsir düşdü və 838-ci ildə edam olundu. Buna baxmayaraq, Babək əsarətə boyun əyməyən, azadlıq və vətən sevgisi uğrunda mübarizənin əbədi rəmzinə çevrildi və xalqın yaddaşında qəhrəman kimi qaldı.

📌Nümunə

Məsələn: Babəkin başçılıq etdiyi Xürrəmilər hərəkatı 816-cı ildən 837-ci ilə qədər — 20 ildən çox sürmüş və onun əsas dayağı Bəzz qalası olmuşdur.

Əsas terminlər

Xürrəmilər — IX əsrdə Azərbaycanda Ərəb Xilafətinin ağır zülmünə qarşı baş qaldırmış geniş xalq azadlıq hərəkatı.
Babək — Xürrəmilər hərəkatına başçılıq etmiş, 20 ildən çox Xilafət qoşunlarına qarşı inadla müqavimət göstərmiş qəhrəman.
Bəzz qalası — Əlçatmaz dağlıq ərazidə yerləşən, Babəkin hərəkatının əsas dayağı olmuş qala.
Ərəb Xilafəti — IX əsrdə Azərbaycanı işğal edərək xalqdan ağır vergilər yığan, dini və milli hüquqları tapdalayan dövlət.
Azadlıq hərəkatı — Xalqın əsarətə və zülmə qarşı öz haqqını, azadlığını qorumaq üçün apardığı mübarizə.
IX əsr — Miladi tarixlə 800–900-cü illəri əhatə edən yüzillik; Babək hərəkatının baş verdiyi dövr.
Babək və Xürrəmilər hərəkatının əsas hadisələri
TarixHadisə
IX əsrAzərbaycan Ərəb Xilafətinin ağır zülmü altında idi.
816-cı ilBabək Xürrəmilər hərəkatına başçılıq etməyə başladı.
816–837-ci illərBabək 20 ildən çox Xilafət qoşunlarına qarşı inadla müqavimət göstərdi.
837-ci ilBəzz qalası süqut etdi, Babək əsir düşdü.
838-ci ilBabək edam olundu.

Cədvəl Babək hərəkatının başlanğıcından onun edamına qədər olan əsas tarixləri göstərir.

✎Babək necə qəhrəmana çevrildi?
  1. 1Addım 1: Səbəbi anla: IX əsrdə Ərəb Xilafəti Azərbaycanda ağır zülm qurmuşdu: xalqdan böyük vergilər yığılır, dini və milli hüquqlar tapdalanırdı.
  2. 2Addım 2: Mübarizənin başlanğıcını öyrən: Bu ədalətsizliyə qarşı Xürrəmilər adlı azadlıq hərəkatı baş qaldırdı. Babək 816-cı ildə bu hərəkata başçılıq etdi.
  3. 3Addım 3: Müqavimətin gücünü dərk et: Babək 20 ildən çox Xilafətin qüdrətli qoşunlarına qarşı inadla müqavimət göstərdi, dəfələrlə onları məğlub etdi. Əsas dayağı əlçatmaz dağlıq ərazidəki Bəzz qalası idi.
  4. 4Addım 4: Sonu və irsini qeyd et: 837-ci ildə Bəzz qalası süqut etdi, Babək əsir düşdü və 838-ci ildə edam olundu. Lakin o, əsarətə boyun əyməyən azadlıq mübarizəsinin əbədi rəmzinə çevrildi.
🚫Tez-tez səhv

SƏHV: Babəkin edam olunduğu ili (838) Bəzz qalasının süqut ili (837) ilə qarışdırma. Əvvəl qala süqut etdi, sonra Babək əsir düşdü, daha sonra isə edam olundu.

⚠️Diqqət

DİQQƏT: Babək hərbi məğlubiyyətə uğrasa da, o, heç vaxt əsarətə boyun əymədi. Onu məğlub kimi yox, azadlıq uğrunda mübarizənin rəmzi kimi xatırlamaq lazımdır.

Qaydalar

  1. 1Babək IX əsrdə Ərəb Xilafətinin zülmünə qarşı Xürrəmilər hərəkatına başçılıq etmişdir.
  2. 2Babək 816-cı ildən başlayaraq 20 ildən çox müddətdə Xilafət qoşunlarına qarşı inadla müqavimət göstərmişdir.
  3. 3Babəkin hərəkatının əsas dayağı dağlıq, əlçatmaz ərazidə yerləşən Bəzz qalası olmuşdur.
  4. 4837-ci ildə Bəzz qalası süqut etmiş, Babək əsir düşmüş və 838-ci ildə edam edilmişdir.
  5. 5Babək hərbi məğlubiyyətinə baxmayaraq, əsarətə boyun əyməyən azadlıq mübarizəsinin rəmzi kimi xalqın yaddaşında qəhrəman olaraq qalmışdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq